Theo tư liệu, Bác Hồ có 22 bài thơ chúc Tết. Bài thơ “Chúc mừng năm mới” đăng trên Báo Việt Nam Độc lập số 114 năm 1942 là bài thơ chúc Tết đầu tiên của Bác, lúc ấy Bác đang hoạt động bí mật ở Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng cho đến năm 1969, đón Tết Kỷ Dậu, Bác viết bài thơ chúc Tết cuối cùng gửi đồng bào và chiến sĩ cả nước.
Nội dung thơ chúc Tết của Bác gồm các phần: Tổng kết tình hình năm qua, dự báo, nhận định tình hình sắp tới, chúc mừng đồng bào, chiến sĩ nhân dịp xuân mới và hiệu triệu, kêu gọi đại đoàn kết toàn dân tộc, thi đua hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ đấu tranh giải phóng đất nước, phát triển kinh tế - xã hội… Lời thơ giản dị, dễ hiểu, dễ thuộc là mục đích của Bác, như hai câu kết trong bài thơ mừng xuân năm 1964, Bác viết: “... Mấy lời thân ái nôm na/Vừa là kêu gọi, vừa là mừng xuân”.
Bài thơ chúc Tết Kỷ Dậu 1969 gồm 6 câu thơ lục bát: “Năm qua thắng lợi vẻ vang/Năm nay tiền tuyến chắc càng thắng to/Vì độc lập, vì tự do/Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào/Tiến lên! Chiến sĩ đồng bào/Bắc Nam sum họp xuân nào vui hơn”. Bài thơ xuân 1969 là bài thơ xuân cuối cùng của Bác, bởi sau đó Người mãi mãi đi xa, để lại niềm tiếc thương vô hạn đối với toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta và những chiến sĩ cộng sản, bạn bè, những người tiến bộ, yêu chuộng hòa bình trên toàn thế giới. “Năm qua thắng lợi vẻ vang” là Bác nhắc tới cuộc Tổng tiến công Xuân Mậu Thân 1968, quân và dân ta ở miền Nam đã nhất tề nổi dậy tiến công đánh vào dinh luỹ kiên cố nhất của chế độ ngụy quyền Sài Gòn ở các thành phố lớn và cả tòa Đại sứ Mỹ chính giữa Sài Gòn, làm cho đế quốc Mỹ xâm lược và bè lũ tay sai hoang mang, lo sợ.
Với tinh thần quật khởi và đà tiến công mạnh mẽ, thắng lợi đó, Bác tin tưởng và khẳng định chiến thắng của quân và dân ta sẽ “chắc càng thắng to” ở năm nay và các năm sau. Đúng như vậy, từ năm 1969 trở đi, phong trào đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước mỗi năm một phát triển mạnh mẽ. Đến mùa xuân năm 1975, dưới sự lãnh đạo tài tình của Đảng, nhân dân ta từ Bắc chí Nam đoàn kết một lòng, quyết tâm chiến đấu giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà, đưa non sông về một mối như sinh thời Bác hằng mong muốn.
Trong bài thơ, Bác nhấn mạnh mục đích chiến đấu thiêng liêng của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta “Vì độc lập, vì tự do”. Bác luôn coi độc lập, tự do là điều quý nhất, thiêng liêng nhất như Bác đã khẳng định phải kiên quyết giành lấy trong Lời kêu gọi đồng bào cả nước quyết tâm chống đế quốc Mỹ xâm lược năm 1965: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do!”.
Bác Hồ viết bài thơ chúc Tết này vào ngày 01/01/1969. Sức khỏe của Người lúc bấy giờ đã kém do tuổi cao, sức yếu, làm việc nhiều. Mặc dù vậy, Tết đến, xuân về Bác vẫn lo lắng đến sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà của dân tộc; lo lắng đến đời sống của đồng bào, chiến sĩ cả nước và Người đi thăm, chúc Tết đơn vị pháo cao xạ, tên lửa bảo vệ Thủ đô Hà Nội, dặn dò các chiến sĩ phải nêu cao tinh thần cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu và chiến thắng giặc Mỹ xâm lược. Bài thơ và những việc làm của Người có sức động viên vô cùng to lớn để đồng bào, chiến sĩ ta vượt qua mọi khó khăn, thử thách, quyết tâm đi đến thắng lợi cuối cùng.
Trong bài thơ chúc Tết này, Bác chỉ ra chủ trương, đường lối là đánh cho “Mỹ cút” trước rồi đánh cho “ngụy nhào”. Hai câu cuối của bài thơ Bác kêu gọi: “Tiến lên! Chiến sĩ, đồng bào/Bắc Nam sum họp xuân nào vui hơn”. Đây là mục tiêu chiến lược quan trọng đối với cách mạng nước ta. Và thực tế, dưới sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Đảng, quân và dân ta đã làm đúng như điều Bác dạy.
Bác đã đi xa, chúng ta không còn được nghe Bác Hồ chúc Tết, nhưng những bài thơ chúc Tết, mừng xuân của Bác vào thời khắc giao thừa vẫn văng vẳng bên tai, in sâu vào tâm trí mỗi người dân Việt Nam chúng ta. Lời thơ của Bác tuy dung dị nhưng sâu lắng hồn núi sông, vang dậy lời hiệu triệu, lời hịch giục giã toàn Đảng, toàn quân, toàn dân cả nước quyết tâm tiến lên giành thắng lợi mới, để “Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua”.
Khép lại mỗi mùa xuân, khi đất trời giao hòa trong thời khắc thiêng liêng của dân tộc, chúng ta càng thấm thía giá trị trường tồn trong những vần thơ chúc Tết của Bác. Đó không chỉ là lời chúc xuân, mà là tầm nhìn chiến lược, là niềm tin sắt son vào sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, là mệnh lệnh từ trái tim của một lãnh tụ suốt đời vì nước, vì dân. Thời gian có thể lùi xa, nhưng âm hưởng “Vì độc lập, vì tự do” vẫn ngân vang như nhịp trống thúc quân, như lời non sông nhắc nhở mỗi thế hệ hôm nay phải sống, cống hiến và dựng xây xứng đáng. Đón xuân Bính Ngọ 2026, đọc lại những bài thơ của Người, ta không chỉ bồi hồi tưởng nhớ mà còn tự soi mình trước những kỳ vọng lớn lao của lịch sử. Mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi người dân Việt Nam nguyện biến cảm xúc thiêng liêng ấy thành hành động cụ thể, thành ý chí vươn lên mạnh mẽ, để mùa xuân hôm nay tiếp nối mùa xuân thắng lợi năm xưa và trong nhịp đập của thời đại mới, lời thơ chúc Tết của Bác vẫn mãi là ngọn lửa tinh thần bất diệt, soi đường cho dân tộc vững bước tới tương lai.
Thực hiện: Ngọc Hoa, Ban Phụ nữ
#catq
#ctct
