Những điểm mới nổi bật người dân cần biết
1. Bộ Công an là cơ quan quản lý và cấp Phiếu lý lịch tư pháp
Từ ngày 01/7/2026, thẩm quyền quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp và thực hiện dịch vụ công cấp Phiếu lý lịch tư pháp được chuyển từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an.
Cơ quan có thẩm quyền cấp Phiếu lý lịch tư pháp gồm:
* Cục Hồ sơ nghiệp vụ - Bộ Công an (V06);
* Công an cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
2. Phiếu lý lịch tư pháp điện tử có giá trị pháp lý như bản giấy
Lần đầu tiên, Phiếu lý lịch tư pháp được cấp dưới dạng bản điện tử hoặc bản giấy, có giá trị pháp lý như nhau.
Sau khi được cấp, thông tin lý lịch tư pháp sẽ được cập nhật, hiển thị trên VNeID để người dân sử dụng khi thực hiện thủ tục hành chính mà không cần xin cấp lại nhiều lần.
3. Giảm thời gian giải quyết hồ sơ
Thời hạn cấp Phiếu lý lịch tư pháp được rút ngắn từ 10 ngày làm việc xuống còn 05 ngày làm việc.
Đối với trường hợp cần xác minh thì thời hạn giải quyết không quá 15 ngày.
Đây là một trong những cải cách quan trọng nhằm tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
4. Đẩy mạnh thực hiện thủ tục trực tuyến
Việc yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp được thực hiện chủ yếu theo hình thức trực tuyến.
Người dân có thể:
* Nộp hồ sơ trực tuyến;
* Nhận Phiếu lý lịch tư pháp điện tử trên VNeID;
* Hoặc nhận bản giấy trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính nếu có nhu cầu.
5. Hạn chế việc yêu cầu người dân nộp Phiếu lý lịch tư pháp
Một trong những điểm mới rất quan trọng là:
Cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu người dân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2.
Đồng thời, không được yêu cầu người dân cung cấp thông tin lý lịch tư pháp hoặc Phiếu lý lịch tư pháp số 1, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định cụ thể.
Thay vào đó, các cơ quan nhà nước sẽ khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp thông qua kết nối, chia sẻ dữ liệu theo quy định.
6. Xây dựng cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp tập trung, hiện đại
Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng tập trung tại Bộ Công an, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành nhằm:
* Bảo đảm dữ liệu đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung;
* Rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục;
* Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước;
* Đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia.
Người dân cần lưu ý
* Cá nhân từ đủ 16 tuổi trở lên có quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp của mình.
* Phiếu lý lịch tư pháp có thể được cấp bằng bản điện tử hoặc bản giấy.
* Người dân nên đăng ký tài khoản định danh điện tử mức độ 2 (VNeID) để thuận tiện khi thực hiện thủ tục trực tuyến và sử dụng Phiếu lý lịch tư pháp điện tử.
Luật Lý lịch tư pháp sửa đổi có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực lý lịch tư pháp.
Nguồn: Luật số 107/2025/QH15; Nghị định số 216/2026/NĐ-CP; tài liệu tuyên truyền của Bộ Công an.
Nguyễn Tuấn
