Ở địa bàn vùng cao, biên giới, nơi các mối quan hệ gia đình, dòng họ và cộng đồng có sự gắn bó mật thiết, mỗi người dân không chỉ là thành viên của một gia đình mà còn là một mắt xích trong mạng lưới tự quản tại địa phương, khi ý thức trách nhiệm được khơi dậy từ mỗi thành viên, những chủ trương về bảo đảm an ninh, trật tự sẽ có điều kiện đi vào đời sống bằng sự tự giác, đồng thuận và những hành động cụ thể. Xuất phát từ thực tiễn đó, tại thôn Na Cạn, dòng họ Phàn đã ra mắt mô hình tự quản với những nội dung gắn trực tiếp với yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, không dừng lại ở việc vận động các thành viên chấp hành pháp luật, mô hình hướng tới xây dựng một cộng đồng đoàn kết, không ma túy, tích cực phát triển kinh tế, giữ gìn nếp sống văn hóa và tham gia quản lý, bảo vệ đường biên, mốc giới; mô hình xác định rõ trách nhiệm tự quản từ mỗi gia đình, gắn lợi ích của dòng họ với sự bình yên của thôn, bản. Các gia đình được vận động nâng cao ý thức phòng, chống ma túy và tệ nạn xã hội; quan tâm giáo dục con cháu, xây dựng gia đình văn hóa, chủ động phát triển kinh tế, tương trợ nhau trong cuộc sống. Mỗi thành viên đồng thời có trách nhiệm nâng cao cảnh giác, kịp thời cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật, góp phần quản lý địa bàn và bảo vệ an ninh biên giới. Cách làm này cho thấy công tác bảo đảm an ninh, trật tự không chỉ bắt đầu từ những đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm hay hoạt động tuần tra, kiểm soát của lực lượng chức năng. Bình yên còn được hình thành từ việc mỗi gia đình chủ động phòng ngừa vi phạm, mỗi dòng họ biết nhắc nhở thành viên, mỗi người dân có ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Khi những việc làm ấy trở thành nền nếp, khả năng phòng ngừa từ sớm, từ xa được nâng lên, hạn chế nguy cơ phát sinh các vấn đề phức tạp ngay tại địa bàn.
Thượng tá Hoàng Trung Dũng, Trưởng Công an xã Cán Tỷ cho biết: “Công an xã xác định công tác vận động quần chúng là cốt lõi. Phát huy vai trò của trưởng dòng họ, người có uy tín và tinh thần tự quản trong cộng đồng, nhiều vụ việc được giải quyết ngay từ cơ sở. Các dòng họ chủ động nắm bắt tình hình trong họ, hòa giải những mâu thuẫn nhỏ trong nội bộ, vận động thành viên chấp hành pháp luật, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự, bảo vệ đường biên, xây dựng thế trận an ninh nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương”.
Việc phát huy vai trò của trưởng dòng họ và người có uy tín tạo thêm kênh kết nối giữa lực lượng Công an với Nhân dân, với sự am hiểu phong tục, tập quán và hoàn cảnh của từng gia đình, những người có uy tín có thể vận động, giải thích, hòa giải phù hợp, giúp người dân nâng cao nhận thức và chủ động giải quyết các bất đồng trên cơ sở tình làng, nghĩa xóm, đúng quy định của pháp luật, đây cũng là điều kiện thuận lợi để lực lượng Công an nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, phát hiện sớm những vấn đề tiềm ẩn, kịp thời tham mưu cấp ủy, chính quyền giải quyết từ cơ sở.
Từ mô hình tại Na Cạn có thể thấy, để phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc phát huy hiệu quả, điều quan trọng không chỉ là xây dựng mô hình với tên gọi cụ thể mà phải tạo được sự chuyển biến thực chất trong nhận thức và hành động của người dân. Mỗi nội dung tự quản cần được cụ thể hóa thành trách nhiệm của từng gia đình, từng thành viên; việc triển khai phải gắn với đặc điểm địa bàn, thường xuyên được hướng dẫn, kiểm tra và đánh giá bằng kết quả thực tế. Từ một dòng họ tự quản, điều được vun đắp không chỉ là ý thức chấp hành pháp luật của từng thành viên mà còn là trách nhiệm chung đối với cộng đồng và đường biên Tổ quốc. Khi mỗi gia đình trở thành một điểm tựa phòng ngừa, mỗi dòng họ là một hạt nhân đoàn kết, mỗi người dân là một chủ thể tích cực trong bảo vệ an ninh, trật tự, thế trận lòng dân sẽ ngày càng vững chắc, đó chính là nền tảng để lực lượng Công an tỉnh Tuyên Quang phát huy sức mạnh Nhân dân, giữ vững bình yên từ cơ sở, bảo vệ vững chắc an ninh biên giới trong tình hình mới.
Thực hiện: Ngọc Hoa, Ban Phụ nữ
