Ở những bản làng vùng cao, biên giới của tỉnh Tuyên Quang có những con đường phải đi qua nhiều dốc núi, những cung cua nối tiếp nhau mới đến được nơi người dân đang chờ. Theo những cung đường ấy là các y, bác sĩ Bệnh viện Công an tỉnh mang theo thuốc men, thiết bị y tế và cả sự sẻ chia, mỗi lần về với bà con không chỉ là một chuyến khám bệnh mà còn là một hành trình để những người chiến sĩ áo trắng đến gần hơn với Nhân dân, góp những điều bình dị vào công tác dân vận và xây dựng thế trận lòng dân nơi phên dậu.
*
Có những buổi sáng ở vùng cao bắt đầu bằng tiếng xe nổ giữa màn sương còn bảng lảng trên những triền núi. Khi nhiều bản làng vẫn chìm trong cái lạnh của buổi sớm, chiếc xe của Bệnh viện Công an tỉnh Tuyên Quang đã lặng lẽ rời đơn vị hướng về phía những xã vùng cao, biên giới. Phía sau khoang xe là những thùng thuốc được xếp ngay ngắn, máy đo huyết áp, dụng cụ khám bệnh và những vật dụng cần thiết cho một buổi làm việc ở cơ sở.
Phía trước là những con đường còn dài…
Ngồi trên xe các y, bác sĩ tranh thủ kiểm tra lại cơ số thuốc, danh sách người dân dự kiến đến khám. Người hỏi thêm đồng nghiệp về một trường hợp cần lưu ý; người cẩn thận sắp xếp lại túi dụng cụ... công việc đã quá quen thuộc nhưng mỗi chuyến đi lại có một câu chuyện riêng; đường lên vùng cao không giống những cung đường dưới phố, có đoạn xe phải chậm lại trước một khúc cua gấp, có nơi một bên là vách núi, bên kia mở xuống thung sâu... những mái nhà thấp thoáng sau màu xanh của núi rừng, càng đi xa, cảm giác về khoảng cách với trung tâm càng rõ hơn nhưng có lẽ với những người đã nhiều lần đặt chân đến các bản làng vùng cao, điều họ quan tâm không phải là đường còn bao xa, mà là ở cuối con đường ấy đang có những ai chờ mình.
Khi đoàn công tác đến nơi, người dân đã có mặt, một cụ già được người thân dìu đến bàn khám, vài phụ nữ ngồi chờ bên hiên nhà văn hóa... những đứa trẻ tò mò nhìn các bác sĩ trong chiếc áo blouse trắng... có người mang theo đơn thuốc cũ, có người chỉ nói giản dị rằng trong người mấy hôm nay “không được khỏe”…
Không có khoảng cách của một phòng khám hiện đại, bàn khám đôi khi chỉ là chiếc bàn được kê vội, ghế ngồi là những chiếc ghế nhựa quen thuộc của nhà văn hóa thôn… nhưng khi người bác sĩ cầm tay người bệnh, đặt máy đo huyết áp, hỏi về những cơn đau, giấc ngủ hay bữa ăn hằng ngày, câu chuyện dường như đã trở nên gần gũi hơn rất nhiều.
“Bác thấy trong người thế nào?” - Một câu hỏi giản dị. Người dân bắt đầu kể và những người thầy thuốc Công an bắt đầu lắng nghe. Bởi chuyến đi ấy, ngay từ đầu đã không chỉ được tính bằng số người được khám hay số túi thuốc được trao, đằng sau mỗi lần bắt mạch, đo huyết áp, tư vấn sức khỏe là một cuộc gặp giữa những con người. Ở đó, người chiến sĩ Công an đến với Nhân dân không phải bằng một mệnh lệnh hay nhiệm vụ hành chính mà bằng sự chăm sóc, sẻ chia và một thái độ rất gần gũi. Có lẽ, công tác dân vận đôi khi bắt đầu từ những điều như thế.
**
Người vùng cao vốn thật thà, ít lời. Có những căn bệnh đã âm thầm theo họ qua nhiều mùa nương rẫy nhưng đường xa, công việc, cũng có khi vì nghĩ “đau một chút rồi sẽ khỏi”, họ ít khi chủ động tìm đến cơ sở y tế. Bởi vậy, khi những người thầy thuốc Công an tìm đến tận bản, khoảng cách giữa người khám và người bệnh dường như cũng được rút ngắn lại.
Một bác lớn tuổi ngồi trước bàn khám, bàn tay chai sần đặt lên đầu gối. Bác sĩ hỏi chuyện, ông trả lời từng câu, chậm rãi. Hỏi về huyết áp, ông bảo đôi lúc thấy chóng mặt. Hỏi về giấc ngủ, ông cười, nói ở tuổi này “đêm ngủ chẳng được bao nhiêu”... những câu chuyện tưởng như rất nhỏ ấy lại giúp người thầy thuốc có thêm thông tin để đánh giá tình trạng sức khỏe, đồng thời có cơ hội nhắc người bệnh những điều cần lưu ý. Khám xong, bác sĩ không vội chuyển sang người tiếp theo mà còn giải thích cách theo dõi huyết áp, nhắc việc dùng thuốc phải đúng hướng dẫn, ăn uống điều độ và khi có dấu hiệu bất thường cần đến cơ sở y tế... người bệnh chăm chú nghe, đôi lúc hỏi lại một câu. Bác sĩ lại kiên nhẫn giải thích.
Ở một nơi khác, một người phụ nữ mang theo đứa con nhỏ đến khám; đứa trẻ ban đầu còn e dè trước những người lạ nhưng chỉ ít phút sau đã mạnh dạn hơn khi bác sĩ cúi xuống hỏi chuyện, nhẹ nhàng kiểm tra sức khỏe. Một bàn tay nhỏ đặt lên bàn tay người thầy thuốc, khoảnh khắc ấy không có điều gì lớn lao, nhưng lại khiến không khí buổi khám trở nên ấm áp. Những người làm nghề y hiểu rằng để chăm sóc sức khỏe cho một người bệnh, đôi khi cần nhiều hơn một chiếc máy đo hay một viên thuốc. Cần sự kiên nhẫn để nghe hết câu chuyện của họ và nói để người dân hiểu điều bác sĩ muốn truyền đạt cùng sự gần gũi để họ không cảm thấy mình đang đứng trước một khoảng cách quá xa. Với các y, bác sĩ Bệnh viện Công an tỉnh Tuyên Quang những cuộc gặp như vậy còn mang một ý nghĩa khác. Họ đến với bà con bằng chuyên môn của người thầy thuốc nhưng trên vai vẫn là màu áo của người chiến sĩ Công an nhân dân.
***
Ở vùng cao, biên giới mỗi thôn bản nằm giữa những dãy núi, nơi đời sống của người dân còn gắn chặt với nương rẫy và những con đường xa, một chuyến khám bệnh tận cơ sở có thể trở thành một cuộc gặp gỡ đặc biệt. Người dân được chăm sóc sức khỏe, được tư vấn, giải đáp những điều mình còn băn khoăn còn cán bộ, chiến sĩ có thêm cơ hội hiểu hơn về cuộc sống của Nhân dân, những điều họ đang cần và mong muốn. Có những câu chuyện chỉ được kể khi người dân cảm thấy tin tưởng, từ chuyện sức khỏe, câu chuyện có thể chuyển sang chuyện gia đình, chuyện sản xuất, chuyện con cái học hành hay con đường vào bản mỗi mùa mưa… những điều ấy không nằm trong bất kỳ bảng thống kê nào nhưng lại là những thông tin quý giá đối với người cán bộ làm công tác ở cơ sở. Bởi dân vận, suy cho cùng, không bắt đầu từ những lời nói lớn lao mà dân vận bắt đầu từ việc biết lắng nghe.
Một bác sĩ ngồi thêm vài phút với người bệnh. Một cán bộ kiên nhẫn hướng dẫn bà con cách sử dụng thuốc... những việc tưởng chừng nhỏ bé ấy, qua thời gian lại tạo nên sự gần gũi và ở nơi phên dậu của Tổ quốc sự gần gũi ấy có một giá trị đặc biệt. Khi người dân hiểu, tin và cảm nhận được sự chân thành của lực lượng Công an, những khoảng cách vô hình cũng dần được xóa bỏ. Từ một cuộc khám bệnh, một lời hỏi thăm, một lần nắm tay người già hay cúi xuống trò chuyện với trẻ nhỏ, hình ảnh người chiến sĩ Công an trở nên gần gũi hơn trong đời sống cộng đồng… những viên thuốc có thể được dùng hết sau vài ngày nhưng sự quan tâm được trao đi trong một chuyến đi về bản thì có thể ở lại lâu hơn. Ở những địa bàn càng xa, người thầy thuốc càng hiểu rằng, muốn chữa một căn bệnh cho người dân đôi khi phải bắt đầu bằng việc tìm hiểu cuộc sống của họ. Không thể chỉ nhìn vào một chỉ số sức khỏe rồi đưa ra lời dặn. Phải biết người bệnh sống thế nào, làm gì, ăn uống ra sao, có điều kiện đến cơ sở y tế hay không và quan trọng hơn phải để họ cảm thấy mình được tôn trọng, được lắng nghe... đó cũng là điều các y, bác sĩ Bệnh viện Công an tỉnh Tuyên Quang mang theo trong mỗi chuyến về cơ sở. Có những hôm buổi khám kéo dài hơn dự kiến, không phải vì số lượng người dân quá đông mà bởi giữa người thầy thuốc và người bệnh đã có thêm những câu chuyện, có người hỏi lại cách dùng thuốc, người muốn biết vì sao huyết áp lúc cao, lúc thấp... những câu hỏi cứ nối tiếp nhau và những người mặc áo blouse vẫn kiên nhẫn trả lời. Chẳng ai thúc giục họ phải nói thật nhanh, bởi với người dân vùng cao có khi cả một năm mới có dịp gặp một đoàn cán bộ y tế đến tận bản. Một lần gặp vì thế không chỉ là một lần khám bệnh mà còn là dịp để họ được hỏi những điều lâu nay chưa biết hỏi ai. Giữa không gian ấy, người thầy thuốc trở thành một người bạn. Khoảng cách giữa “bệnh viện” và “bản làng” cũng vì thế mà không còn quá xa. Nhìn từ những chuyến đi, có thể thấy công tác dân vận không phải lúc nào cũng bắt đầu bằng những chương trình lớn, nhiều khi nó bắt đầu từ một việc rất nhỏ nhưng để làm được những điều nhỏ bé ấy một cách chân thành, người cán bộ phải thực sự có tình cảm với Nhân dân. Với lực lượng Công an, điều đó càng có ý nghĩa ở những địa bàn vùng cao, biên giới, nơi đây không chỉ là những bản làng nằm giữa núi rừng mà còn là những địa bàn có vị trí quan trọng về quốc phòng, an ninh. Cuộc sống bình yên của mỗi gia đình, sự đồng thuận của mỗi cộng đồng dân cư, sự tin tưởng của người dân đối với cấp ủy, chính quyền và lực lượng chức năng đều góp phần tạo nên sự vững chắc của địa bàn. Bởi vậy, khi người dân mở lòng, câu chuyện dân vận đã đi thêm một bước. Một cán bộ Công an đến với dân bằng việc chăm sóc sức khỏe, rồi từ đó hiểu hơn về đời sống của dân. Người dân gặp cán bộ Công an trong một hoàn cảnh thân tình, rồi từ đó thêm tin tưởng, thêm sẵn sàng chia sẻ. Những sợi dây gắn kết ấy không nhìn thấy được, nhưng lại hiện hữu trong từng cuộc gặp. Ở các địa bàn biên giới, nơi người dân sống gần đường biên những mối quan hệ cộng đồng càng trở nên quan trọng. Người dân là những người trực tiếp sinh sống, lao động, bảo vệ cuộc sống của mình trên địa bàn. Họ cũng là những “tai mắt” gần dân nhất, hiểu bản làng nhất. Khi có niềm tin, sự phối hợp giữa Nhân dân và lực lượng Công an trở nên tự nhiên hơn. Có lẽ vì thế mà những chuyến đi của các y, bác sĩ Bệnh viện Công an tỉnh không chỉ mang ý nghĩa nhân văn của nghề y, nó còn góp phần làm cho hình ảnh người chiến sĩ Công an hiện diện gần hơn trong đời sống của Nhân dân.
****
Chiều muộn, ánh nắng bắt đầu nghiêng qua những sườn núi. Buổi khám đã gần kết thúc, những chiếc ghế dần thưa người, hộp thuốc được đóng lại, các y, bác sĩ thu dọn dụng cụ, kiểm tra lần cuối những vật dụng mang theo.
Một ngày ở bản sắp khép lại nhưng với những người vừa được khám, có lẽ một điều gì đó vẫn còn tiếp tục.
Đó là lời dặn của bác sĩ. Là cách phòng bệnh mà họ vừa được hướng dẫn và sự yên tâm khi biết rằng, giữa nơi núi cao cách trở vẫn có những người sẵn sàng tìm đến với mình; còn với người chiến sĩ Công an, có lẽ phần thưởng giản dị nhất sau một ngày dài không phải là những con số trong bảng thống kê mà là ánh mắt người dân nhìn mình với sự tin cậy. Bởi khi đã có niềm tin, con đường từ Công an đến với Nhân dân dù có thể quanh co qua bao dốc núi, cũng sẽ trở nên gần hơn. Chiếc xe bắt đầu xuống núi khi trời đã ngả chiều. Qua ô cửa kính, những mái nhà nhỏ dần khuất sau những triền cây. Con đường lúc đi lên còn nhiều câu chuyện, lúc trở về vẫn là những khúc cua ấy, nhưng trong lòng những người vừa trải qua một ngày ở bản dường như có thêm nhiều điều để nghĩ. Những túi thuốc đã vơi đi, các thiết bị y tế được xếp lại cẩn thận, cuốn sổ khám bệnh có thêm những dòng ghi chép mới. Một ngày làm việc của các y, bác sĩ Bệnh viện Công an tỉnh Tuyên Quang khép lại như thế, lặng lẽ và bình dị. Nhưng có những điều không thể đo đếm bằng những con số đó là ánh mắt của một người già khi được bác sĩ tận tình hỏi han, nụ cười của một em nhỏ sau khi đã bớt sợ người lạ, bàn tay người phụ nữ cẩn thận cầm túi thuốc và nghe lại từng lời dặn cùng lời cảm ơn mộc mạc của bà con trước lúc đoàn công tác rời đi.
Ở vùng cao, biên giới Tuyên Quang, nơi những bản làng nằm xa trung tâm, mỗi bước chân tìm đến với Nhân dân đều có ý nghĩa. Người dân cần được chăm sóc sức khỏe nhưng hơn thế, họ cần được quan tâm, lắng nghe và cảm nhận rằng mình luôn là một phần trong sự chăm lo chung của Đảng, Nhà nước và lực lượng Công an. Những y, bác sĩ Bệnh viện Công an tỉnh đến với bà con bằng nghề nghiệp của mình. Họ không mang theo những điều lớn lao, chỉ có kiến thức chuyên môn, những túi thuốc, vài thiết bị y tế và sự tận tâm của người thầy thuốc nhưng chính những điều giản dị ấy lại mở ra một con đường khác để lực lượng Công an đến gần dân. Từ chiếc bàn khám bệnh những câu chuyện về cuộc sống được sẻ chia; từ một lời dặn dò, niềm tin được bồi đắp... đó cũng là cách “gần dân” được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực. Trên những địa bàn vùng cao, biên giới, nơi mỗi người dân đều có vai trò quan trọng trong giữ gìn bình yên bản làng, niềm tin ấy càng đáng quý. Khi dân tin Công an, dân đồng hành cùng Công an; khi người chiến sĩ hiểu dân, biết dân cần gì và sẵn sàng chia sẻ với dân, thế trận an ninh nhân dân sẽ được xây dựng từ những nền móng vững chắc nhất từ mỗi gia đình, mỗi bản làng và từ chính lòng dân.
Chiếc xe vẫn chậm rãi xuống núi. Phía sau, bản làng dần chìm vào màu chiều.
Phía trước, những con đường mới lại mở ra; rồi sẽ còn những chuyến đi ở địa bàn khác và có thể, sau mỗi chuyến đi, những người thầy thuốc ấy lại mang về không chỉ những trang sổ khám bệnh đã đầy thêm mà còn cả những câu chuyện của Nhân dân, những bài học về cuộc sống và một niềm tin giản dị “ở nơi nào Nhân dân cần, ở nơi đó có những người chiến sĩ Công an có mặt”. Giữa núi rừng biên giới những bước chân của y, bác sĩ Bệnh viện Công an tỉnh cứ thế tiếp tục. Lặng lẽ, bền bỉ và ấm áp như một lời hẹn với Nhân dân.
Tuyên Quang tháng 7/2026
