“Nước lấy dân làm gốc”
Hồ Chí Minh luận giải một cách khoa học “vì sao dân là gốc của nước”. Dân là “gốc” của nước bởi “lực lượng của dân rất to”, rất đông, rất mạnh. Dân là “gốc” của nước bởi “dân rất tốt”, trong mỗi người dân đều có phẩm chất cao quý nhất là lòng yêu nước và tinh thần dân tộc. Hồ Chí Minh khẳng định vai trò của dân trong sự nghiệp cách mạng và vị thế của dân trong chế độ mới, nhân dân là chủ thể và là mục tiêu của cách mạng. Người nhấn mạnh: Làm cách mạng phải dựa vào dân nhưng làm cách mạng để mang lại hạnh phúc cho dân.
Hồ Chí Minh nhấn mạnh yêu cầu tất cả cán bộ, đảng viên phải gần dân, trọng dân, học dân, thật thà trước dân và yêu dân. Người cảnh báo: Nếu xa cách dân chúng thì nhất định thất bại. Dân là “gốc” của nước nên Hồ Chí Minh yêu cầu cán bộ, đảng viên phải thực hành văn hóa trọng dân, trước hết là tôn trọng ý nguyện và quyền làm chủ của dân. Người căn dặn “ý dân là ý trời”, dân muốn gì ta phải làm nấy. Sự tín nhiệm của dân luôn thể hiện chính xác năng lực, phẩm chất của cán bộ nên Đảng phải tôn trọng đánh giá của dân về từng cán bộ để làm tốt công tác tổ chức.
Do lực lượng của dân rất đông, trí tuệ của dân là vô tận nên cán bộ, đảng viên phải thực sự cầu thị, khiêm tốn, học hỏi dân chúng. Dân chính là người chịu tác động của mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước nên việc xây dựng đường lối phải dựa trên ý nguyện của dân, tuyệt đối không được chủ quan, duy ý chí; nếu “nghị quyết gì mà dân chúng cho là không hợp thì đề nghị họ sửa chữa”.
Cán bộ, đảng viên của Đảng phải thực sự dựa vào dân để vì dân. “Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng” vì vậy, cho dù Đảng Cộng sản là lực lượng dẫn đường nhưng “những người cộng sản chỉ là một giọt nước trong đại dương, một giọt nước trong đại dương nhân dân”. Muốn thực hiện bất cứ chiến lược nào, Đảng đều phải bàn bạc với dân, dựa vào dân, huy động sức mạnh trong nhân dân. Không chỉ dựa vào dân, quan trọng hơn là Hồ Chí Minh đã coi lợi ích của dân là mục tiêu của cách mạng, lý tưởng của Đảng. Vì dân là “gốc” nên việc gì có lợi cho dân dù nhỏ nhất vẫn phải làm, việc gì có hại cho dân dù nhỏ nhất cũng phải tránh. “Dân dĩ thực vi thiên”, khi trở thành Đảng cầm quyền, tất cả đường lối, phương châm, chính sách của Đảng đều phải nhằm vào mục tiêu nâng cao đời sống của nhân dân, trước hết là làm cho dân có ăn, có mặc, có chỗ ở, được học hành. “Lấy dân làm gốc” là sợi chỉ đỏ trong tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh. Sức thuyết phục của tư tưởng không chỉ xuất phát từ tính khoa học, cách mạng, nhân văn được thể hiện trong từng luận điểm mà còn được đảm bảo bằng cuộc đời trọn vẹn vì nước, vì dân của Người.
Vận dụng tư tưởng “Lấy dân làm gốc”
Mỗi cán bộ, đảng viên phải nâng cao nhận thức, thấm nhuần bài học “Lấy dân làm gốc” một cách sâu sắc nhất để vì dân một cách thiết thực nhất. Khi giải quyết công việc, cán bộ phải luôn tận tâm, nhiệt tình, đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết, phải tránh thói “miệng nói dân chủ nhưng làm theo lối “quan chủ”. Phải nhanh chóng thể chế hóa, cụ thể hóa nguyên tắc đó bằng các văn bản quy phạm pháp luật. Tôn trọng lợi ích của dân thì trước khi ban hành pháp luật, chính sách, cần đánh giá kỹ lưỡng tác động của nó đến đời sống nhân dân, phải thăm dò dư luận, đẩy mạnh việc đối thoại với dân - những người chịu tác động của chính sách ban hành.
Cán bộ phải lắng nghe dân và mọi hoạt động của Đảng, Nhà nước phải hướng tới việc bảo vệ quyền lợi của dân. Cho dù không phải mọi ý kiến của dân đều xác đáng, nhưng đúng như Hồ Chí Minh đã nói, “nếu quần chúng nói mười điều mà chỉ có một vài điều xây dựng, như thế vẫn là quý báu và bổ ích”. Toàn bộ hoạt động của Đảng và Nhà nước phải xuất phát và hướng tới lợi ích của dân. Nếu không mang lại lợi ích cho dân thì có nói bao nhiêu về dân chủ cũng đều vô nghĩa.
Phải tăng cường công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đẩy lùi tệ nạn tham nhũng, “lợi ích nhóm”. “Lấy dân làm gốc” thì phải huy động nhân dân vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Cho dù hình thức dân chủ trực tiếp ngày càng được chú trọng nhưng dân chủ đại diện vẫn là một phương thức cơ bản để hiện thực hóa quyền làm chủ của dân. Muốn được dân tin yêu thì người cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo phải gương mẫu về mọi mặt. Đặc biệt, phải quyết liệt chống tiêu cực thì nhân tố tích cực mới có chỗ đứng, giống như muốn lúa tốt, phải nhổ sạch cỏ. Vì thế, biểu hiện rõ nhất, tập trung nhất của tư tưởng “lấy dân làm gốc” hiện nay chính là nói “không” với tham nhũng và đẩy mạnh công tác phòng chống tham nhũng, triệt tiêu lợi ích nhóm.
Thực hiện tư tưởng “Lấy dân làm gốc” thì còn phải phát huy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước, đoàn kết trong dân, xây dựng “thế trận lòng dân” trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc. Phải làm tốt công tác dân vận để huy động tối đa “tài dân, sức dân, của dân để mưu cầu hạnh phúc cho dân”.
Tư tưởng “lấy dân làm gốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh có vị trí đặc biệt quan trọng, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình lãnh đạo cách mạng của Đảng ta. Tư tưởng đó là sự kế thừa, phát huy truyền thống lịch sử hàng ngàn năm dựng nước, giữ nước của dân tộc và quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin về vai trò của Nhân dân trong lịch sử. Học tập tư tưởng Hồ Chí Minh, lực lượng Công an Vĩnh Long đã vận dụng sáng tạo vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong giai đoạn mới.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chi Minh từng đề cập “Nhân dân ta có hàng chục triệu người, có hàng mấy chục triệu tai, mắt, tay, chân. Nếu biết dựa vào nhân dân thì việc gì cũng xong”, cho nên lực lượng toàn dân là lực lượng vĩ đại hơn hết. Không ai chiến thắng được lực lượng đó”. Chính vì quần chúng nhân dân có vai trò to lớn như vậy, cho nên Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng khẳng định quần chúng nhân dân là lực lượng quyết định trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Người cho rằng dù công an có vài ba nghìn hay năm bảy vạn đi nữa thì vẫn còn ít lắm so với lực lượng ở nơi dân. Năm vạn người thì chỉ có năm vạn cặp mắt hay năm vạn đôi bàn tay. Năm vạn cặp mắt hay năm vạn đôi bàn tay thì không thể tạo được “thiên la địa võng”, không thể chống chọi được với những thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt của kẻ địch và bọn tội phạm, chúng có trăm phương nghìn kế để chống phá cách mạng và cuộc sống bình yên của nhân dân, không khéo sẽ thất bại.
Do vậy, “Phải làm sao có hàng chục triệu đôi bàn tay, hàng chục triệu cặp mắt và đôi tai mới được. Muốn như vậy, phải dựa vào dân, không được xa rời dân. Nếu không thế thì sẽ thất bại”. Khi đó dù kẻ địch có tinh vi, quỷ duyệt mấy cũng không thể che giấu được hàng trăm triệu lỗ tai và con mắt của Nhân dân. Trong trận tuyến bảo vệ an ninh trật tự, kẻ thù và bọn tội phạm rất xảo quyệt, chúng có trăm phương, nghìn kế để chống phá cách mạng, chống phá sự nghiệp đổi mới của dân tộc ta.
Nhưng theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, dù chúng có mưu mô như thế nào thì cũng không thể nào thắng được lực lượng to lớn của nhân dân. Người nói: “Dù tinh ranh, quỷ quyệt mấy, tình bào địch cũng không thể che giấu được hàng trăm triệu lỗ tai, con mắt của Nhân dân”. Quần chúng nhân dân không thể chỉ là lực lượng đông đảo mà còn có lòng yêu nước nồng nàn, ý thức cảnh giác cách mạng cao. Vì thế, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn “Nhân dân ta rất tốt. Nếu chúng ta biết làm gương và lãnh đạo thì bất kỳ công việc gì khó khăn đến đâu cũng nhất định làm được”.
Lòng tốt đó trước hết là phải kể đến là lòng yêu nước nồng nàn. Trong lời kêu gọi nhân dịp cách mạng tháng Tám và ngày độc lập (8/1951), Người khẳng định: “Lòng yêu nước và sự đoàn kết của nhân dân là một lực lượng vô cùng to lớn, không ai thắng nổi”. Nhờ lực lượng ấy mà sức kháng chiến của ta càng ngày càng mạnh, quân và dân ta quyết chịu đựng muôn nỗi khó khăn thiếu thốn, đói khổ, tang tóc, quyết một lòng đánh tan quân giặc cướp nước.
Cũng chính vì thế, Người khẳng định: “Lòng nồng nàn yêu nước và tinh thần cách mạng của nhân dân, cộng với sự cố gắng của Bộ đội và Công an - là cái lưới (thiên la địa võng), bất kỳ bọn phá hoại nào, bọn mật thám nào cũng không lọt được cái lưới ấy của nhân dân”. Thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về “lấy dân làm gốc”, hơn 80 năm qua lực lượng Công an nhân dân nói chung và lực lượng Công an Vĩnh Long nói riêng luôn quán triệt và thực hiện nghiêm túc, sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, tranh thủ sự phối hợp hiệp đồng chặt chẽ có hiệu quả của các cấp, các ngành, địa phương, đoàn thể và sự giúp đỡ, đùm bọc của Nhân dân, lực lượng Công an nhân dân không ngừng trưởng thành, lớn mạnh về mọi mặt; vững vàng về chính trị, tư tưởng, mạnh về tổ chức, sáng về đạo đức, nắm chắc về pháp luật, sắc bén về nghiệp vụ và đã có những chiến công, thành tích xuất sắc, đóng góp đặc biệt quan trọng vào sự nghiệp cách mạng vẻ vang của dân tộc, đất nước qua các thời kỳ cách mạng.
Đặc biệt, trong thời kỳ đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, chủ động hội nhập quốc tế, trước yêu cầu, nhiệm vụ đổi mới toàn diện các mặt công tác công an và xây dựng lực lượng Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, lực lượng Công an Tuyên Quang đã tập trung làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đặc biệt coi trọng công tác xây dựng đảng, kiện toàn tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ và tạo đột phá trong công tác cán bộ, lực lượng Công an Tuyên Quang đã có bước phát triển trưởng thành, lớn mạnh vượt bậc về mọi mặt, trung thành tuyệt đối với Đảng, Nhà nước, Tổ quốc và nhân dân; với khẩu hiệu “Chỉ biết còn Đảng thì còn mình, vì cuộc sống bình yên và hành phúc của nhân dân”, phục vụ có hiệu quả mục tiêu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh.
Với quyết tâm chính trị rất lớn, hành động quyết liệt, Đảng ủy, lãnh đạo Công an tỉnh đã tổ chức thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI, khóa XII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng gắn kết chặt chẽ với việc tổ chức thực hiện Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và Cuộc vận động “Xây dựng phong cách người Công an nhân dân bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ”. Đồng thời, quan tâm chú trọng công tác bảo vệ chính trị nội bộ, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, ý thức chấp hành điều lệnh Công an nhân dân.
Cùng với đó, trong những năm qua, công tác dân vận trong Công an nhân dân cũng luôn được chú trọng và gắn liền với chức năng nhiệm vụ của công tác công an, làm việc theo phương châm: “trọng dân, gần dân, sát dân; nghe dân nói, nói dân nghe; lúc dân cần, lúc dân khó, có Công an; dân vận kém thì việc gì cũng kém, dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”. Chính vì vậy, công tác dân vận trong Công an nhân dân càng phải được thường xuyên coi trọng, nhất là trong quá trình tác nghiệp đối với những vấn đề nhạy cảm có liên quan; thấm nhuần lời dạy của Người, quan điểm “lấy dân làm gốc”, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân phục vụ, dựa vào dân làm việc, chiến đấu.
Tuyệt đại đa số cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân có lập trường chính trị vững vàng, trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; xuất hiện ngày càng nhiều những tập thể, cá nhân tiêu biểu, tận tụy “Vì nhân dân phục vụ”; lan tỏa nhiều hình ảnh, nghĩa cử cao đẹp, nhân văn. Thực tiễn trong công tác chiến đấu đã có biết bao tấm gương tiêu biểu của cán bộ, chiến sĩ Công an một lòng một dạ vì nhân dân phục vụ; sẵn sàng chiến đấu, hy sinh bảo vệ lợi ích và cuộc sống bình yên của Nhân dân. Dù bất cứ ở đâu, bất cứ trong hoàn cảnh nào, người cán bộ chiến sĩ Công an luôn phát huy quyền làm chủ của người dân; tôn trọng và phát huy quyền và lợi ích chính đáng của công dân; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, không phiền hà sách nhiễu nhân dân; có thái độ đúng đắn, kính trọng, lễ phép với Nhân dân…
Việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh về “lấy dân làm gốc” gắn với cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh - Công an nhân dân vì nước quên thân, vì dân phục vụ” nhằm tiếp tục hoàn thiện lý luận về công tác dân vận, nâng cao hiệu quả phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc và xây dựng lực lượng trong sạch, vững mạnh là việc làm có ý nghĩa quan trọng đối với lực lượng công an.
Lý Lan
