Nhận diện sự cần thiết:
Bối cảnh quốc tế và trong nước: Toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, sự gia tăng của các hành vi vi phạm hành chính có yếu tố nước ngoài, các vấn đề an ninh phi truyền thống (biến đổi khí hậu, dịch bệnh, thiên tai...) đòi hỏi hệ thống pháp luật về XLVPHC phải đồng bộ, thống nhất và phù hợp với thông lệ quốc tế. Trong nước, quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa, cùng với sự bùng nổ của kỷ nguyên số đã làm phát sinh nhiều loại vi phạm mới, đặc biệt là trên không gian mạng, đòi hỏi phương thức quản lý và xử lý linh hoạt, hiệu quả.
Sự phát triển của công nghệ số: Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã thay đổi căn bản phương thức tổ chức kinh tế - xã hội, đồng thời tạo ra những thách thức mới cho công tác quản lý nhà nước. Các hành vi vi phạm hành chính ngày càng tinh vi, chuyển dịch sang không gian mạng, đặt ra yêu cầu về hoàn thiện pháp luật để theo kịp sự phát triển này.
Hạn chế, bất cập từ thực tiễn: Qua quá trình thi hành, Luật XLVPHC và các văn bản hướng dẫn đã bộc lộ những hạn chế, bất cập liên quan đến mức tiền phạt, trình tự, thủ tục, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, dẫn đến tình trạng chưa xử lý triệt để hoặc bỏ lọt vi phạm.
Mục tiêu sửa đổi:
Hoàn thiện cơ sở pháp lý: Cần sửa đổi, bổ sung các quy định về mức phạt tiền, thời hiệu xử phạt, thời hạn, cách tính ngày làm việc để đảm bảo tính răn đe, phòng ngừa và khắc phục triệt để hậu quả do vi phạm hành chính gây ra.
Đơn giản hóa thủ tục: Cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính, đặc biệt là việc ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi số trong hoạt động xử lý vi phạm.
Nâng cao hiệu lực, hiệu quả: Đảm bảo sự đồng bộ, thống nhất, rõ ràng trong các quy định của pháp luật về XLVPHC, khắc phục những khoảng trống pháp lý, xác định rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Đáp ứng yêu cầu thực tiễn: Sửa đổi, bổ sung để khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thi hành, tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng pháp luật, đảm bảo tính khả thi và phù hợp với xu thế phát triển chung.
Việc sửa đổi, bổ sung Luật XLVPHC không chỉ là yêu cầu cấp thiết để hoàn thiện hệ thống pháp luật, mà còn là nhiệm vụ quan trọng nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, góp phần giữ vững trật tự, kỷ cương hành chính, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và cá nhân, bảo đảm mục tiêu phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Lê Ngọc - Tuấn Anh
