Thực trạng này đang đặt ra nhiều thách thức đối với công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng Công an cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Theo thống kê, phần lớn các vụ vi phạm liên quan đến thanh thiếu niên tập trung ở nhóm tuổi từ 15 đến 22 tuổi. Các lỗi phổ biến gồm không đội mũ bảo hiểm, điều khiển phương tiện khi chưa đủ tuổi hoặc chưa có giấy phép lái xe, chở quá số người quy định, tháo biển kiểm soát, không gắn gương chiếu hậu, sử dụng phương tiện đã độ chế, tụ tập điều khiển xe thành đoàn gây mất an ninh trật tự. Đáng lo ngại hơn, nhiều trường hợp vi phạm không chỉ dừng lại ở hành vi giao thông đơn thuần mà còn có biểu hiện chuyển hóa thành các hành vi nguy hiểm khác như gây rối trật tự công cộng, mang theo hung khí, đua xe trái phép, quay clip đăng tải lên mạng xã hội để câu kéo sự chú ý.
Khoảng 23 giờ ngày 1/3/2025, trên địa bàn thành phố Tuyên Quang (trước đây) xảy ra vụ việc một nhóm thanh thiếu niên điều khiển xe mô tô phóng nhanh, vượt ẩu, đi thành đoàn trên nhiều tuyến đường gây mất an ninh trật tự, an toàn giao thông. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Phòng Cảnh sát hình sự phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh khẩn trương xác minh, làm rõ và lập biên bản xử phạt đối với 7 thanh thiếu niên từ 16 đến 18 tuổi về các hành vi không đội mũ bảo hiểm, chở người ngồi sau không đội mũ bảo hiểm, điều khiển xe không gắn gương chiếu hậu bên trái. Tổng số tiền xử phạt lên tới 20,5 triệu đồng.
Khoảng 23 giờ 30 phút ngày 28/3/2026, trong quá trình tuần tra bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn, Công an phường Minh Xuân phát hiện nhiều thanh thiếu niên điều khiển xe máy lạng lách, đánh võng trên các tuyến đường Quang Trung, Bình Thuận. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng Công an nhanh chóng xác định và ngăn chặn 4 trường hợp vi phạm, trong đó có nhiều em mới 14 - 16 tuổi. Tại cơ quan Công an, các đối tượng khai nhận đã hẹn nhau tụ tập chạy xe theo nhóm để “gây chú ý” và thể hiện bản thân.
Không chỉ tại khu vực đô thị, tình trạng vi phạm trong thanh thiếu niên còn xuất hiện ở nhiều địa bàn nông thôn, miền núi. Khoảng 15 giờ 30 phút ngày 21/4/2026, tại Km50+500 tuyến ĐT188 đoạn qua thôn Vĩnh Bảo, xã Chiêm Hóa, Tổ công tác Cảnh sát giao thông Chiêm Hóa phát hiện một nhóm thanh thiếu niên điều khiển xe mô tô không đội mũ bảo hiểm. Khi lực lượng chức năng ra hiệu lệnh dừng xe kiểm tra, các đối tượng không chấp hành mà tăng ga bỏ chạy với tốc độ cao. Qua xác minh, lực lượng chức năng làm rõ người điều khiển phương tiện sinh năm 2007, chưa có giấy phép lái xe, chở quá số người quy định, phương tiện không bảo đảm điều kiện kỹ thuật và không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông. Tổng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm lên tới hàng chục triệu đồng, kèm theo hình thức tạm giữ phương tiện.
Tại địa bàn phường Hà Giang 2, lực lượng Công an cơ sở cũng vừa xử lý nhóm 9 thanh thiếu niên điều khiển xe mô tô, xe gắn máy không đội mũ bảo hiểm, chở quá số người quy định, chạy tốc độ cao trên tuyến đường Lý Thường Kiệt. Qua xác minh, nhóm đối tượng có độ tuổi từ 16 đến 19 tuổi, sử dụng 4 xe mô tô di chuyển qua nhiều tuyến đường trong khoảng thời gian từ đêm đến rạng sáng, tiềm ẩn nguy cơ cao gây tai nạn giao thông và mất an ninh trật tự. Công an phường đã tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính, tạm giữ phương tiện, đồng thời mời phụ huynh đến làm việc, ký cam kết quản lý, giáo dục con em.
Một trong những vấn đề đáng lo ngại hiện nay là tình trạng mất an toàn giao thông tại khu vực cổng trường học. Tại xã Bắc Mê, vào mỗi giờ tan học, nhiều tuyến đường gần trường học thường xuyên xảy ra ùn tắc cục bộ do phụ huynh dừng, đỗ phương tiện tràn lan dưới lòng đường, đón con ngay sát cổng trường. Hình ảnh học sinh chen chúc giữa dòng xe cộ đông đúc, phụ huynh dừng đỗ tùy tiện tại ngã ba, ngã tư không chỉ gây mất mỹ quan đô thị mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông rất lớn.
Thực tế cho thấy, bên cạnh sự bồng bột của tuổi trẻ, nguyên nhân dẫn đến tình trạng thanh thiếu niên vi phạm giao thông còn xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau. Trước hết là sự buông lỏng quản lý từ phía gia đình. Không ít phụ huynh giao xe mô tô cho con khi chưa đủ tuổi, chưa có giấy phép lái xe; thậm chí biết con tụ tập đêm khuya nhưng thiếu quan tâm, nhắc nhở. Nhiều gia đình còn có tâm lý chủ quan, cho rằng vi phạm giao thông là chuyện nhỏ, dẫn tới việc giáo dục ý thức chấp hành pháp luật chưa thực sự hiệu quả.
Bên cạnh đó, sự tác động của mạng xã hội cũng là nguyên nhân đáng lưu ý. Một số thanh thiếu niên bị ảnh hưởng bởi các video khoe tốc độ, biểu diễn xe, lạng lách đánh võng trên mạng internet, từ đó hình thành tâm lý đua đòi, thích thể hiện bản thân. Không ít đối tượng tụ tập thành nhóm, quay clip đăng tải lên mạng xã hội nhằm thu hút sự chú ý mà không nhận thức được hậu quả nguy hiểm của hành vi. Ngoài ra, công tác quản lý học sinh ngoài giờ học ở một số nơi còn hạn chế; việc phối hợp giữa gia đình và nhà trường có thời điểm chưa chặt chẽ. Một bộ phận thanh thiếu niên bỏ học sớm, thiếu sự quản lý, định hướng nên dễ bị lôi kéo tham gia các hành vi vi phạm pháp luật.
Trước thực trạng trên, lực lượng Công an tỉnh Tuyên Quang, nòng cốt là lực lượng Cảnh sát giao thông, đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm kiềm chế, kéo giảm vi phạm và tai nạn giao thông liên quan đến thanh thiếu niên. Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh đã tăng cường tuần tra, kiểm soát trên các tuyến giao thông trọng điểm, nhất là vào khung giờ buổi tối, rạng sáng, thời điểm thường xuất hiện các nhóm thanh thiếu niên tụ tập điều khiển phương tiện chạy tốc độ cao. Các tổ công tác được bố trí linh hoạt, kết hợp giữa tuần tra công khai với hóa trang nghiệp vụ nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm.
Lực lượng Cảnh sát giao thông đồng thời phối hợp chặt chẽ với Công an cấp xã, phường triển khai các đợt cao điểm xử lý chuyên đề đối với hành vi lạng lách, đánh võng, tụ tập thành đoàn, đua xe trái phép, giao xe cho người chưa đủ điều kiện điều khiển. Quan điểm xử lý được quán triệt rõ ràng là “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, xử lý nghiêm minh để tạo tính răn đe. Song song với công tác tuần tra, kiểm soát, lực lượng Công an các cấp cũng chú trọng công tác phòng ngừa xã hội. Hàng trăm buổi tuyên truyền pháp luật về trật tự an toàn giao thông đã được tổ chức tại các trường học, khu dân cư, địa bàn cơ sở. Nội dung tuyên truyền tập trung phân tích hậu quả của tai nạn giao thông, trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi vi phạm, đồng thời cảnh báo các thủ đoạn lôi kéo thanh thiếu niên tham gia tụ tập, đua xe trái phép. Các mô hình “Cổng trường an toàn giao thông”, “Cổng trường văn minh, văn hóa giao thông” tiếp tục được duy trì và nhân rộng. Tại nhiều địa bàn, lực lượng Công an phối hợp với nhà trường, đoàn thanh niên tổ chức cho học sinh, phụ huynh ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật khi tham gia giao thông.
Đặc biệt, lực lượng chức năng đã tăng cường nắm tình hình trên không gian mạng nhằm phát hiện sớm các hội nhóm có dấu hiệu tụ tập đua xe, gây rối trật tự công cộng. Nhiều vụ việc đã được phát hiện, ngăn chặn ngay từ khi mới manh nha hình thành. Bên cạnh xử lý trực tiếp người vi phạm, lực lượng Công an cũng kiên quyết xử lý trách nhiệm của chủ phương tiện và phụ huynh giao xe cho người chưa đủ điều kiện điều khiển. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao trách nhiệm quản lý của gia đình, ngăn chặn vi phạm từ gốc. Thực tiễn cho thấy, ở đâu chính quyền cơ sở, lực lượng Công an, nhà trường và gia đình phối hợp chặt chẽ thì ở đó tình trạng thanh thiếu niên vi phạm giao thông được kiềm chế rõ rệt. Ngược lại, nếu buông lỏng quản lý, thiếu quan tâm giáo dục, các hành vi vi phạm rất dễ hình thành “trào lưu lệch chuẩn”, kéo theo nhiều hệ lụy về an ninh trật tự.
An toàn giao thông không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Mỗi gia đình cần nâng cao trách nhiệm quản lý, giáo dục con em; tuyệt đối không giao phương tiện cho người chưa đủ tuổi, chưa có giấy phép lái xe. Nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng tham gia giao thông an toàn, xây dựng ý thức chấp hành pháp luật cho học sinh ngay từ sớm. Đối với thanh thiếu niên, cần nhận thức rõ rằng mỗi hành vi vi phạm giao thông không chỉ đe dọa tính mạng của bản thân mà còn có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho cộng đồng. Với sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng Công an cùng sự chung tay của các cấp, các ngành và người dân, tin tưởng rằng tình trạng thanh thiếu niên vi phạm trật tự an toàn giao thông trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang sẽ từng bước được kiềm chế, góp phần xây dựng môi trường giao thông an toàn, văn minh, vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của Nhân dân.
Lý Lan
