Quán triệt các chủ trương của Trung ương, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết số 62-NQ/TU ngày 12/3/2026 và Chương trình hành động số 09-CTr/TU, xác định rõ phòng, chống ma túy là nhiệm vụ trọng tâm, vừa cấp bách, vừa thường xuyên, lâu dài. Trong đó, Công an cấp xã giữ vai trò trực tiếp tổ chức thực hiện, là lực lượng đi đầu trong phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh từ sớm, từ xa, ngay tại cơ sở.
Thực tiễn cho thấy, với lợi thế am hiểu địa bàn, nắm chắc nhân hộ khẩu, Công an cấp xã có điều kiện phát hiện sớm các biểu hiện liên quan đến tội phạm và tệ nạn ma túy, từ đó chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ. Không chỉ là lực lượng đấu tranh trực tiếp, Công an cấp xã còn là “cầu nối” giữa chính quyền với Nhân dân, giữ vai trò trung tâm trong tổ chức phong trào toàn dân tham gia phòng, chống ma túy. Đáng chú ý, công tác phòng ngừa xã hội, nhất là tuyên truyền, giáo dục pháp luật được lực lượng Công an cấp xã triển khai ngày càng thực chất, hiệu quả. Trên cơ sở tham mưu cấp ủy, chính quyền, nhiều hình thức tuyên truyền được tổ chức linh hoạt, phù hợp từng địa bàn: Lồng ghép tại các buổi họp thôn, sinh hoạt chi bộ, các cuộc vận động ở cơ sở; tổ chức ký cam kết không vi phạm pháp luật về ma túy đến từng hộ gia đình; phối hợp với nhà trường, đoàn thể xây dựng các diễn đàn, chuyên đề hướng tới thanh thiếu niên. Nội dung tuyên truyền không dừng ở phổ biến quy định pháp luật mà tập trung nhận diện phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm, nhất là các loại ma túy “núp bóng” dưới dạng thực phẩm, đồ uống, thuốc lá điện tử; qua đó giúp người dân nâng cao cảnh giác, chủ động phòng tránh. Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin được đẩy mạnh, tận dụng hiệu quả các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook để truyền tải thông tin cảnh báo nhanh, kịp thời, mở rộng phạm vi tuyên truyền từ không gian thực sang không gian số.
Gắn với tuyên truyền, Công an cấp xã tăng cường quản lý địa bàn, quản lý đối tượng theo phương châm “rõ người, rõ hộ, rõ địa bàn”. Công tác rà soát, lập danh sách, phân loại người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và các đối tượng nguy cơ cao được thực hiện thường xuyên; đồng thời phối hợp chặt chẽ với gia đình, các tổ chức đoàn thể trong quản lý, giáo dục, cảm hóa. Các biện pháp nghiệp vụ như gọi hỏi, răn đe, kiểm tra hành chính, test nhanh ma túy được triển khai có trọng tâm, kịp thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm từ sớm.
Để sớm đạt được mục tiêu “không ma túy”, Ban Chỉ đạo thực hiện phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tỉnh Tuyên Quang ban hành Kế hoạch triển khai công tác xây dựng phong trào năm 2026 với mục tiêu phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân tham gia bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội, góp phần hạn chế nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm và nâng cao hiệu quả phòng ngừa xã hội. Theo kế hoạch, các nhiệm vụ được triển khai đồng bộ nhằm hoàn thành các yêu cầu trọng tâm do Bộ Công an, Tỉnh ủy và UBND tỉnh đề ra, đồng thời đổi mới nội dung, phương thức tổ chức phong trào theo hướng thiết thực, hiệu quả, gắn kết với các cuộc vận động và phong trào thi đua khác. Trong đó nhấn mạnh vai trò chủ động của Nhân dân, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục và các tổ chức chính trị - xã hội trong tham gia bảo vệ an ninh trật tự. Kế hoạch đặt ra nhiều chỉ tiêu cụ thể: Phấn đấu từ 40% trở lên số xã, phường đạt tiêu chuẩn “không ma túy”, trong đó ít nhất 13% đạt chuẩn “an toàn về an ninh trật tự, không có ma túy và tội phạm”; 100% xã, phường triển khai xây dựng điển hình phong trào, trong đó từ 75% trở lên số xã, phường cùng 4 cơ quan, 2 doanh nghiệp và 1 cơ sở giáo dục đạt tiêu chí điển hình. Đồng thời mỗi địa phương phải xây dựng hoặc duy trì tối thiểu 2 mô hình hiệu quả, trong đó có mô hình camera an ninh; bảo đảm 100% khu dân cư, cơ quan, đơn vị đăng ký đạt tiêu chuẩn an toàn về an ninh trật tự và không có địa bàn bị xếp loại yếu.
Để thực hiện mục tiêu, Ban Chỉ đạo yêu cầu tăng cường vai trò lãnh đạo của người đứng đầu, đổi mới phương pháp lãnh đạo chuyển từ tư duy “kiểm soát” sang “phục vụ, kiến tạo, đồng hành”, xây dựng đội ngũ cán bộ gương mẫu, trách nhiệm; thường xuyên kiểm tra, đánh giá chất lượng phong trào, kịp thời sơ kết, tổng kết và nhân rộng mô hình hiệu quả. Công tác tuyên truyền được xác định là giải pháp trọng tâm, chú trọng đa dạng hóa hình thức, đẩy mạnh truyền thông trên không gian mạng, tăng thời lượng tin bài cảnh báo phương thức, thủ đoạn tội phạm, đặc biệt là tội phạm công nghệ cao, tín dụng đen, ma túy, mua bán người, xâm hại trẻ em. Kế hoạch nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu dân cư trong quản lý nhà nước, phát hiện sớm vi phạm pháp luật, xác thực thuê bao viễn thông, loại bỏ SIM rác, nâng cao hiệu lực quản lý trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội; đồng thời chú trọng quản lý, giáo dục đối tượng có nguy cơ vi phạm pháp luật, hỗ trợ dạy nghề, tạo việc làm và giúp người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng.
Trong năm 2026, tỉnh sẽ tổ chức đồng bộ các hoạt động hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy, Ngày toàn dân phòng, chống ma túy, Ngày thế giới phòng, chống mua bán người và Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, bảo đảm 100% khu dân cư, cơ quan, đơn vị tổ chức Ngày hội, tạo khí thế thi đua sâu rộng trong các tầng lớp Nhân dân. Song song với đó, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở sẽ tiếp tục được củng cố về số lượng, chất lượng, trang bị điều kiện hoạt động; đẩy mạnh đào tạo kỹ năng, ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, theo dõi hoạt động; tổ chức hội thi nghiệp vụ theo chỉ đạo của Bộ Công an.
Phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” tiếp tục được phát huy, trở thành “lá chắn mềm” trong phòng, chống ma túy. Nhiều mô hình tự quản được xây dựng, nhân rộng như “Khu dân cư không ma túy”, “Tuyến đường tự quản”, “Tổ liên gia an toàn”, qua đó huy động Nhân dân tham gia phát hiện, tố giác tội phạm. Từ chỗ là đối tượng tuyên truyền, người dân đã chủ động trở thành lực lượng tham gia tích cực, cung cấp nhiều nguồn tin có giá trị, góp phần ngăn chặn vi phạm ngay từ khi mới phát sinh. Hiệu quả của công tác phòng ngừa được thể hiện rõ trong thực tiễn đấu tranh. Trên phạm vi toàn tỉnh, công tác đấu tranh với tội phạm ma túy được triển khai quyết liệt theo phương châm “đánh trúng, đánh đúng, đánh tận gốc”. Giai đoạn 2020-2025, toàn tỉnh phát hiện, khởi tố 1.921 vụ với 2.797 bị can; riêng quý I năm 2026 phát hiện 94 vụ, 187 đối tượng. Cùng với đó, công tác quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng được triển khai đồng bộ. Với gần 1.100 người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy trên địa bàn, áp lực đặt ra là rất lớn. Công an cấp xã trực tiếp quản lý, phối hợp tổ chức cai nghiện, đồng thời tham gia hỗ trợ người sau cai ổn định cuộc sống, hạn chế tái nghiện, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu “giảm cầu”. Các mô hình tự quản tiếp tục phát huy hiệu quả rõ nét. Tại phường Minh Xuân, các chỉ tiêu cụ thể được xây dựng gắn với trách nhiệm từng tổ dân phố; tại xã Bắc Quang, mô hình “Tuyến đường tự quản” được duy trì với sự tham gia tích cực của Nhân dân, kết hợp lắp đặt hệ thống chiếu sáng, camera an ninh, nâng cao hiệu quả phòng ngừa.
Đến nay, toàn tỉnh có 35/124 xã, phường đạt tiêu chuẩn “không ma túy”, chiếm 28,2%, vượt chỉ tiêu được giao. Năm 2026, tỉnh phấn đấu xây dựng thêm 61 xã, phường đạt tiêu chí này, hướng tới mục tiêu trên 40% và tiến tới 50% vào năm 2030. Để đạt được mục tiêu đó, yêu cầu đặt ra là tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an cấp xã, nâng cao chất lượng công tác nắm tình hình, quản lý địa bàn; đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức tuyên truyền; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin; đồng thời gắn trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả thực hiện.
Xây dựng “xã, phường không ma túy” không chỉ là nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự mà còn là yêu cầu cấp thiết đối với sự phát triển bền vững của địa phương. Trong hành trình đó, lực lượng Công an cấp xã chính là “chốt chặn” vững chắc ngay từ cơ sở. Với tinh thần chủ động, quyết liệt, bám dân, bám địa bàn, cán bộ chiến sĩ Công an đang góp phần từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Tuyên Quang trở thành “Tỉnh không ma túy”, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.
Lý Lan
