Lấy Nhân dân làm gốc, chủ động phòng ngừa tội phạm từ cơ sở
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Tuyên Quang có 277,556km đường biên giới tiếp giáp với Trung Quốc. Địa bàn rộng, địa hình phức tạp, hoạt động giao lưu, đi lại và trao đổi hàng hóa qua biên giới đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với công tác bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội. Cùng với những điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế, xã hội và giao lưu đối ngoại, khu vực biên giới cũng tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các hành vi vi phạm pháp luật như xuất, nhập cảnh trái phép, mua bán người, vận chuyển trái phép chất ma túy, buôn lậu và các loại tội phạm xuyên biên giới.
Trước yêu cầu đó, phát huy sức mạnh của Nhân dân, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thực tiễn cho thấy, lực lượng chức năng dù được tăng cường về quân số, phương tiện và triển khai nhiều biện pháp nghiệp vụ, nhưng nếu thiếu sự đồng tình, ủng hộ và phối hợp của người dân thì hiệu quả phòng ngừa, phát hiện tội phạm sẽ khó đạt được như mong muốn.
Nhân dân là những người sinh sống, lao động và gắn bó trực tiếp với địa bàn. Họ hiểu rõ phong tục, tập quán, đặc điểm dân cư, những biến động trong đời sống cộng đồng và có khả năng nhận biết sớm những biểu hiện bất thường tại nơi mình sinh sống. Khi được tuyên truyền, hướng dẫn và tin tưởng vào lực lượng chức năng, người dân sẽ chủ động cung cấp thông tin, kịp thời phản ánh các dấu hiệu nghi vấn, góp phần giúp lực lượng Công an phát hiện, xử lý vụ việc ngay từ cơ sở.
Vì vậy, xây dựng thế trận lòng dân không dừng lại ở việc tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật, mà phải được cụ thể hóa bằng những hoạt động thường xuyên: gần dân, sát dân, nắm chắc tình hình địa bàn; giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân; đồng thời phát huy vai trò tự quản, tinh thần cảnh giác và trách nhiệm cộng đồng trong phòng, chống tội phạm.
Đối với lực lượng An ninh đối ngoại Công an tỉnh Tuyên Quang, đây là một nội dung quan trọng; góp phần giữ vững môi trường an ninh, an toàn phục vụ phát triển kinh tế, xã hội và hoạt động đối ngoại của địa phương.
Từ tuyên truyền pháp luật đến hành động cụ thể của người dân
Muốn xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, trước hết phải giúp người dân hiểu đúng quy định của pháp luật, nhận diện được những nguy cơ và biết cách chủ động bảo vệ bản thân, gia đình, cộng đồng.
Thực hiện yêu cầu đó, trong năm 2026 Phòng An ninh đối ngoại đã chủ động phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã biên giới tổ chức nhiều đợt tuyên truyền, phổ biên pháp luật cho quần chúng nhân dân sinh sống trên tuyến biên giới. Điển hình có 02 đợt (ngày 28/4/2026; ngày 08/7/2026), tại khu vực tại cửa khẩu Săm Pun, xã Sơn Vĩ và lối mở Phố Bảng, xã Phố Bảng, tỉnh Tuyên Quang, Phòng An ninh đối ngoại phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ thuộc Công an tỉnh, Công an xã Sơn Vĩ, Phố Bảng, Đồn Biên phòng Sơn Vĩ, Phó Bảng và Công an Châu Văn Sơn, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho Nhân dân khu vực biên giới hai nước.
Chương trình thu hút hơn 1000 người dân Việt Nam và Trung Quốc tham gia; lực lượng chức năng hai bên phát 5.000 tờ rơi, tài liệu tuyên truyền. Nội dung tập trung vào các quy định về xuất, nhập cảnh, quản lý và bảo vệ biên giới quốc gia; phương thức, thủ đoạn của tội phạm mua bán người, tổ chức, môi giới cho người khác xuất, nhập cảnh trái phép, tội phạm ma túy, hình sự, buôn lậu, gian lận thương mại và các hành vi vi phạm pháp luật khác. Người dân đồng thời được hướng dẫn kiến thức, kỹ năng về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và xử lý tình huống khẩn cấp.
Hoạt động này cho thấy công tác phòng, chống tội phạm trên tuyến biên giới cần được triển khai bằng những hình thức gần gũi, thiết thực, hướng trực tiếp đến người dân. Thông tin pháp luật phải gắn với những vấn đề người dân thường gặp trong cuộc sống, giúp bà con hiểu rõ hậu quả của việc tiếp tay cho hành vi vi phạm, nhận diện thủ đoạn dụ dỗ, lôi kéo và biết cách thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Đặc biệt, trước những thủ đoạn lợi dụng hoàn cảnh khó khăn, nhu cầu tìm việc làm hoặc sự thiếu hiểu biết về pháp luật để dụ dỗ, lừa gạt người dân tham gia các hoạt động trái pháp luật, công tác tuyên truyền cần chú trọng đến phụ nữ, thanh thiếu niên và những người có nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người. Người dân cần được khuyến cáo không tin vào những lời hứa hẹn việc làm thu nhập cao nhưng không rõ thông tin, không giao giấy tờ tùy thân cho người không có thẩm quyền, không tự ý vượt biên và không tham gia vận chuyển hàng hóa khi chưa biết rõ nguồn gốc, tính chất của hàng hóa.
Cùng với đó, mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác trước các lời mời gọi vận chuyển hàng thuê, nhận tiền công bất thường hoặc giúp người khác qua biên giới trái phép. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, cần kịp thời thông báo cho Công an, Bộ đội Biên phòng hoặc chính quyền địa phương để được hướng dẫn, xử lý theo quy định.
Từ những buổi tuyên truyền trực tiếp, từng quy định của pháp luật được chuyển tải thành kiến thức, kỹ năng thiết thực. Quan trọng hơn, mỗi người dân hiểu rằng bảo vệ an ninh, trật tự không phải là việc riêng của lực lượng chức năng, mà bắt đầu từ ý thức chấp hành pháp luật và trách nhiệm đối với chính cộng đồng mình.
Phối hợp chặt chẽ, xây dựng thế trận an ninh liên hoàn trên tuyến biên giới
Tội phạm trên tuyến biên giới thường có phương thức hoạt động phức tạp, liên quan đến nhiều địa bàn, nhiều đối tượng và có sự móc nối giữa khu vực biên giới với địa bàn nội địa. Vì vậy, phát huy thế trận lòng dân phải gắn liền với việc nâng cao hiệu quả phối hợp giữa lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng có liên quan.
Trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, sự phối hợp trong trao đổi thông tin, nắm tình hình, tuần tra, kiểm soát và xử lý các vụ việc phát sinh có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm. Bộ đội Biên phòng phát huy vai trò chuyên trách trong quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia; lực lượng Công an thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, quản lý địa bàn và đấu tranh với các loại tội phạm theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
Sự phối hợp hiệu quả không chỉ thể hiện ở các đợt cao điểm hay những vụ việc cụ thể, mà còn ở việc duy trì trao đổi thông tin thường xuyên, kịp thời nhận diện nguy cơ, thống nhất phương án xử lý và không để hình thành khoảng trống trong công tác quản lý địa bàn. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, thông tin do Nhân dân cung cấp cần được tiếp nhận, kiểm tra, xác minh và xử lý đúng quy định; đồng thời bảo đảm an toàn cho người cung cấp tin, không để các đối tượng lợi dụng hoặc gây ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Đối với lực lượng An ninh đối ngoại, yêu cầu đặt ra là chủ động thu thập, phân tích và dự báo tình hình liên quan đến an ninh biên giới, hoạt động của các thế lực thù địch, phản động và các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia để tham mưu với lãnh đạo Công an tỉnh, cấp ủy chính quyền địa phương các chủ trương, xử lý kịp thời. Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao, đơn vị cần làm tốt công tác tham mưu, phối hợp với các lực lượng liên quan, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa; kịp thời phát hiện, tham mưu giải quyết những vấn đề phức tạp, không để bị động, bất ngờ.
Công tác đối ngoại trong bảo đảm an ninh, trật tự cũng cần được nhìn nhận từ góc độ phòng ngừa tội phạm. Duy trì cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin và xử lý vụ việc với lực lượng chức năng phía Trung Quốc theo quy định của pháp luật, các điều ước quốc tế và thỏa thuận có liên quan sẽ góp phần nâng cao khả năng phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm ngay từ khi mới phát sinh.
Khi lực lượng chức năng phối hợp chặt chẽ, chính quyền cơ sở chủ động vào cuộc và người dân tích cực cung cấp thông tin, thế trận an ninh trên tuyến biên giới sẽ được củng cố từ nhiều phía. Đây chính là điều kiện quan trọng để phòng ngừa tội phạm, hạn chế nguy cơ phát sinh điểm nóng, giữ vững an ninh, trật tự và xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phát triển.
Củng cố niềm tin bằng trách nhiệm và những việc làm thiết thực
Thế trận lòng dân không thể hình thành bằng những khẩu hiệu chung chung, mà được bồi đắp từ niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và lực lượng Công an nhân dân. Niềm tin ấy bắt đầu từ thái độ tôn trọng, tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy trong công việc và hiệu quả giải quyết những vấn đề thiết thực của người dân.
Vì vậy, mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an làm nhiệm vụ trên tuyến biên giới cần tiếp tục thực hiện tốt phương châm gần dân, trọng dân, hiểu dân, có trách nhiệm với dân; chủ động xuống cơ sở, lắng nghe ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân; phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể để tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật, tham gia giữ gìn an ninh, trật tự.
Trong công tác tuyên truyền, cần lựa chọn nội dung phù hợp với đặc điểm địa bàn, phong tục, tập quán và trình độ tiếp cận thông tin của từng nhóm dân cư; chú trọng hình thức trực tiếp tại thôn, bản, khu dân cư, chợ phiên và các địa điểm sinh hoạt cộng đồng. Đối với địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, việc phát huy vai trò của người có uy tín, trưởng thôn, trưởng bản và những cá nhân được cộng đồng tin tưởng sẽ giúp thông tin pháp luật đến với người dân gần gũi, dễ hiểu và hiệu quả hơn.
Cùng với tuyên truyền, cần duy trì các kênh tiếp nhận tin báo, tố giác tội phạm thuận tiện; hướng dẫn người dân cách cung cấp thông tin chính xác, không tự ý truy đuổi hoặc đối đầu với đối tượng nguy hiểm. Những thông tin có giá trị cần được tiếp nhận, xác minh và xử lý kịp thời; những kiến nghị chính đáng của người dân cần được quan tâm giải quyết theo thẩm quyền. Qua đó, người dân thấy rõ rằng sự tham gia của mình được tôn trọng, thông tin được tiếp nhận nghiêm túc và quyền lợi hợp pháp được bảo vệ.
Đồng thời, cần kiên quyết đấu tranh với những hành vi lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, quan hệ thân tộc hoặc giao lưu qua biên giới để lôi kéo, kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gây mất ổn định an ninh, trật tự. Mọi hoạt động tuyên truyền, vận động và xử lý vi phạm phải bảo đảm đúng chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân, tạo sự đồng thuận trên cơ sở nhận thức đúng đắn và niềm tin thực chất.
Phát huy “thế trận lòng dân” trong phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự trên tuyến biên giới là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, đồng bộ và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Với lực lượng An ninh đối ngoại Công an tỉnh Tuyên Quang, việc chủ động nắm chắc tình hình, nâng cao hiệu quả tham mưu, tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng, đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật và củng cố mối quan hệ gắn bó với Nhân dân là những nhiệm vụ cần được thực hiện thường xuyên, liên tục.
Mỗi người dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, mỗi gia đình chủ động phòng ngừa tội phạm, mỗi thôn, bản phát huy tinh thần đoàn kết và mỗi thông tin có giá trị được kịp thời cung cấp cho lực lượng chức năng sẽ góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp trong bảo vệ an ninh, trật tự. Khi lòng dân đồng thuận, niềm tin được củng cố và trách nhiệm cộng đồng được phát huy, thế trận an ninh nhân dân sẽ ngày càng vững chắc, góp phần bảo vệ bình yên nơi phên dậu Tổ quốc, giữ vững an ninh quốc gia và tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển bền vững của tỉnh Tuyên Quang.
Nguyễn Hải - Tuấn Anh
