Ở Cán Tỷ, nơi địa hình chủ yếu là núi đá, đời sống của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn, việc giữ gìn an ninh, trật tự không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng Công an mà còn cần sự tham gia chủ động, trách nhiệm của mỗi người dân. Từ thực tiễn địa bàn, Công an xã đã chú trọng đổi mới công tác vận động quần chúng, lấy người dân làm trung tâm, lấy các mối quan hệ cộng đồng, gia đình, dòng họ làm điểm tựa để xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Thay vì chỉ tuyên truyền theo những hình thức phổ biến, lực lượng Công an xã chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, trưởng thôn, trưởng dòng họ và người có uy tín để đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với Nhân dân. Nội dung tuyên truyền được gắn với những vấn đề cụ thể trong đời sống như phòng ngừa tội phạm, bài trừ các hủ tục, giải quyết mâu thuẫn trong cộng đồng, chấp hành quy định về quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia và xây dựng nếp sống văn minh tại khu dân cư.
Thượng tá Hoàng Trung Dũng, Trưởng Công an xã Cán Tỷ cho biết: “Công an xã xác định công tác vận động quần chúng là cốt lõi. Phát huy vai trò của trưởng dòng họ, người có uy tín và tinh thần tự quản trong cộng đồng, nhiều vụ việc được giải quyết ngay từ cơ sở. Các dòng họ chủ động nắm bắt tình hình trong họ, hòa giải những mâu thuẫn nhỏ trong nội bộ, vận động thành viên chấp hành pháp luật, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự, bảo vệ đường biên, xây dựng thế trận an ninh nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương”.
Từ định hướng đó, các mô hình tự quản được triển khai theo hướng phù hợp với điều kiện thực tế của từng thôn, bản, phát huy vai trò của những người có tiếng nói và ảnh hưởng tích cực trong cộng đồng. Với đặc điểm quan hệ dòng họ gắn bó chặt chẽ, việc vận động thông qua trưởng dòng họ giúp thông tin được truyền tải nhanh chóng, gần gũi, dễ tiếp nhận; đồng thời tạo điều kiện để các thành viên cùng nhắc nhở, hỗ trợ nhau thực hiện tốt các quy định của pháp luật.
Trong đời sống cộng đồng, không phải vụ việc nào cũng bắt nguồn từ hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, nhiều mâu thuẫn xuất phát từ sinh hoạt hằng ngày, quan hệ gia đình, đất đai hoặc những bất đồng trong cộng đồng dân cư, nếu không được phát hiện và giải quyết kịp thời những vấn đề nhỏ có thể kéo dài, phát sinh phức tạp, ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự; vì vậy, việc phát huy vai trò hòa giải, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân ngay từ gia đình, dòng họ có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa vi phạm, hạn chế nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm.
Thông qua những người am hiểu phong tục, tập quán và có uy tín trong cộng đồng, lực lượng Công an xã có thêm điều kiện nắm chắc tình hình địa bàn, kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường, chủ động tham mưu giải quyết các vấn đề liên quan đến an ninh, trật tự, cách làm này cũng góp phần nâng cao ý thức tự giác của người dân, chuyển từ tâm lý trông chờ vào lực lượng chức năng sang chủ động tham gia phòng ngừa, phát hiện, cung cấp thông tin và phối hợp giải quyết các vụ việc theo quy định.
Tinh thần tự quản tại Cán Tỷ còn được gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Khi mỗi gia đình, dòng họ và người dân nhận thức rõ trách nhiệm của mình đối với cộng đồng, việc chấp hành pháp luật, giữ gìn đoàn kết, giúp nhau phát triển sản xuất, bảo vệ tài sản và tham gia các hoạt động chung ở thôn, bản sẽ trở thành những hành động tự giác, thường xuyên. Đây cũng là nền tảng để xây dựng khu dân cư an toàn, củng cố mối quan hệ gắn bó giữa lực lượng Công an với Nhân dân. Đối với địa bàn biên giới, sự tham gia của người dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mỗi người dân không chỉ là chủ thể xây dựng cuộc sống bình yên tại nơi cư trú mà còn là một nhân tố tích cực trong bảo vệ đường biên, mốc giới, giữ gìn an ninh, trật tự khu vực biên giới. Khi phát hiện những dấu hiệu nghi vấn liên quan đến xuất, nhập cảnh trái phép hoặc các hành vi vi phạm pháp luật, người dân chủ động thông tin cho lực lượng chức năng để kịp thời kiểm tra, xác minh và xử lý theo quy định. Ý thức trách nhiệm đó góp phần xây dựng thế trận biên phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, tạo sức mạnh tổng hợp trong bảo vệ an ninh, chủ quyền biên giới quốc gia.
Để các mô hình tự quản phát huy hiệu quả bền vững, thời gian tới Công an xã Cán Tỷ tiếp tục chú trọng công tác tuyên truyền, hướng dẫn, phối hợp với các tổ chức, đoàn thể và người có uy tín trong cộng đồng; đồng thời, thường xuyên nắm bắt tình hình, kịp thời biểu dương cách làm hay những cá nhân tích cực trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, việc xây dựng mô hình không chạy theo hình thức mà hướng đến hiệu quả thực chất, lấy sự chuyển biến về nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và mức độ an toàn tại địa bàn làm thước đo. Từ mỗi gia đình, dòng họ đến từng thôn, bản, tinh thần tự quản đang góp phần tạo nên mạng lưới phòng ngừa xã hội rộng khắp, hỗ trợ lực lượng Công an thực hiện tốt nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự ngay từ cơ sở, đó cũng chính là nền tảng để Công an xã Cán Tỷ tiếp tục xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc, góp phần giữ bình yên nơi biên cương, phục vụ hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Thực hiện: Chẩu Diệm
