Việc xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung không chỉ nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện mà còn hướng tới mục tiêu hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước về giao thông đường bộ, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp, góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong tình hình mới, cụ thể:
1. Đẩy mạnh xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu về trật tự, an toàn giao thông đường bộ
Một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo Nghị định là tiếp tục hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu về trật tự, an toàn giao thông đường bộ theo hướng đồng bộ, thống nhất trên phạm vi toàn quốc.
Theo dự thảo, cơ sở dữ liệu về trật tự, an toàn giao thông đường bộ được xây dựng phù hợp với Khung kiến trúc Chính phủ điện tử Việt Nam, bảo đảm tính liên thông, kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương. Dữ liệu được cập nhật thường xuyên, bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống", đáp ứng yêu cầu khai thác, sử dụng trong công tác quản lý nhà nước và giải quyết thủ tục hành chính.
Đáng chú ý, dự thảo quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành trong việc xây dựng, quản lý và chia sẻ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành liên quan. Bộ Công an sẽ quản lý các cơ sở dữ liệu về đăng ký xe, xử lý vi phạm hành chính về giao thông đường bộ, tai nạn giao thông, sát hạch và cấp giấy phép lái xe, dữ liệu hành trình phương tiện và nhiều cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Trong khi đó, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Quốc phòng, Bộ Y tế sẽ phối hợp xây dựng, quản lý và kết nối các cơ sở dữ liệu thuộc phạm vi quản lý của mình.
Việc kết nối đồng bộ các cơ sở dữ liệu sẽ tạo nền tảng quan trọng cho việc xây dựng Chính phủ số, giảm thiểu thủ tục hành chính, giảm giấy tờ, nâng cao tính chính xác trong giải quyết công việc, đồng thời hỗ trợ hiệu quả cho công tác quản lý nhà nước về trật tự, an toàn giao thông.
2. Bổ sung dữ liệu về giấy phép lái xe và quản lý điểm giấy phép lái xe
Một điểm mới đáng chú ý của dự thảo là việc bổ sung các trường thông tin liên quan đến công tác sát hạch, cấp giấy phép lái xe và quản lý điểm giấy phép lái xe. Theo đó, dữ liệu quản lý giấy phép lái xe không chỉ bao gồm thông tin cá nhân, hạng giấy phép lái xe, thời hạn sử dụng mà còn cập nhật số điểm hiện tại của giấy phép lái xe và lịch sử trừ điểm giấy phép lái xe.
Việc bổ sung nội dung này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ đã chính thức áp dụng cơ chế quản lý điểm giấy phép lái xe. Đây sẽ là công cụ hữu hiệu để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông, đồng thời giúp cơ quan chức năng theo dõi, quản lý và xử lý vi phạm một cách khoa học, minh bạch.
3. Nâng cao hiệu quả quản lý thông qua dữ liệu hành trình và hình ảnh người lái xe
Dự thảo tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến dữ liệu hành trình phương tiện giao thông đường bộ, dữ liệu hình ảnh người lái xe và hình ảnh khoang chở khách.
Các dữ liệu này sẽ được quản lý tập trung, phục vụ công tác kiểm tra, giám sát hoạt động vận tải, hỗ trợ điều tra, giải quyết tai nạn giao thông, xác minh vi phạm và bảo đảm an toàn trong hoạt động kinh doanh vận tải.
Việc khai thác hiệu quả dữ liệu hành trình và dữ liệu hình ảnh không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo môi trường kinh doanh vận tải minh bạch, lành mạnh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hành khách.
4. Hoàn thiện quy định về xe ưu tiên và xe làm nhiệm vụ khẩn cấp
Dự thảo Nghị định tiếp tục sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến xe ưu tiên và xe làm nhiệm vụ khẩn cấp nhằm phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Trong đó, quy định cụ thể hơn về các loại xe của lực lượng Công an, Quân đội và Kiểm sát được xác định là xe đi làm nhiệm vụ khẩn cấp; đồng thời thống nhất quy định về hệ thống đèn, còi và tín hiệu ưu tiên sử dụng trên các phương tiện này.
Bên cạnh đó, dự thảo còn đơn giản hóa thủ tục cấp mới, cấp lại giấy phép sử dụng thiết bị phát tín hiệu của xe ưu tiên; đẩy mạnh việc sử dụng hồ sơ điện tử, bản điện tử trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính, góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí cho cơ quan, đơn vị và tổ chức có liên quan.
5. Tăng cường quản lý xe cơ giới nước ngoài tham gia giao thông tại Việt Nam
Một trong những nội dung mới có tác động trực tiếp đến hoạt động quản lý nhà nước và hội nhập quốc tế là việc bổ sung cơ sở dữ liệu về xe cơ giới nước ngoài do người nước ngoài điều khiển tham gia giao thông tại Việt Nam.
Dự thảo quy định việc quản lý thông tin về người điều khiển phương tiện, phương tiện, hoạt động xuất nhập cảnh, tạm nhập, tái xuất và các nội dung liên quan thông qua hệ thống cơ sở dữ liệu điện tử được kết nối giữa các cơ quan chức năng. Đồng thời, dự thảo tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp lữ hành, tổ chức và cá nhân đưa xe cơ giới nước ngoài vào Việt Nam; quy định chặt chẽ hơn về việc giám sát hoạt động của đoàn xe, xử lý các trường hợp vi phạm, gian dối hoặc không chấp hành quy định của pháp luật Việt Nam.
Các quy định mới không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động du lịch quốc tế, giao lưu kinh tế, văn hóa mà còn góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội.
6. Hướng tới nền hành chính hiện đại, lấy người dân làm trung tâm phục vụ
Có thể thấy, xuyên suốt dự thảo Nghị định là định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Việc chuyển đổi từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu số sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; tăng cường tính công khai, minh bạch; giảm chi phí xã hội; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến giao thông đường bộ.
Khi được ban hành và triển khai trong thực tiễn, Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 151/2024/NĐ-CP sẽ tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý trong lĩnh vực giao thông đường bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới; góp phần xây dựng môi trường giao thông an toàn, văn minh, hiện đại, phục vụ hiệu quả sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân".
Đức Liêm - Tuấn Anh
