Theo thông tin từ Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an), chỉ trong những ngày cao điểm nắng nóng cuối tháng 5/2026, lực lượng chức năng ghi nhận hàng chục trường hợp ô tô bị nổ lốp, hỏng động cơ khi lưu thông trên các tuyến cao tốc. Riêng tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn - Quy Nhơn - Chí Thạnh - Vân Phong đã xảy ra hơn 20 trường hợp xe gặp sự cố nổ lốp trong vòng 3 ngày.
Trước đó, trên cao tốc Cam Lộ - La Sơn, lực lượng chức năng cũng liên tiếp tiếp nhận các vụ xe con, xe khách, container bị nổ lốp trong điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt. Có thời điểm, nhiệt độ mặt đường được ghi nhận lên tới 63 độ C. Chỉ từ ngày 1 đến ngày 4/4, tuyến đường này đã xảy ra 12 vụ nổ lốp xe.
Đáng lo ngại, nhiều vụ việc xảy ra khi phương tiện đang di chuyển ở tốc độ trên 100 km/h. Chỉ một tích tắc mất lái cũng có thể dẫn đến tai nạn đặc biệt nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.
Một tài xế từng gặp sự cố trên cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây cho biết, khi xe đang chạy khoảng 120 km/h thì bất ngờ lốp sau phát nổ. Chiếc xe bị đảo liên tục trên mặt đường. Rất may tài xế giữ được bình tĩnh, điều khiển phương tiện vào làn dừng khẩn cấp nên không xảy ra va chạm dây chuyền.
Theo phân tích của lực lượng chức năng và các chuyên gia kỹ thuật, nắng nóng chỉ là một trong những yếu tố làm gia tăng nguy cơ nổ lốp. Nguyên nhân sâu xa chủ yếu xuất phát từ việc nhiều phương tiện không được kiểm tra, bảo dưỡng đúng quy định.
Cục Cảnh sát giao thông nhận định, khi xe di chuyển tốc độ cao trong điều kiện thời tiết oi bức, nhiệt độ môi trường kết hợp với ma sát lớn giữa lốp và mặt đường sẽ khiến áp suất trong lốp tăng nhanh. Nếu lốp đã cũ, mòn, xuống cấp hoặc bơm quá căng, nguy cơ phát nổ rất cao.
Bên cạnh đó, tình trạng chở quá tải, chở quá số người quy định cũng là nguyên nhân phổ biến làm lốp xe chịu áp lực lớn. Không ít tài xế có thói quen di chuyển đường dài liên tục trong nhiều giờ, ít nghỉ ngơi, khiến nhiệt độ lốp tăng cao kéo dài. Một số trường hợp sử dụng lốp kém chất lượng, lốp không rõ nguồn gốc hoặc đã quá hạn sử dụng nhưng vẫn cố vận hành để tiết kiệm chi phí.
Theo đại diện đơn vị quản lý cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, chỉ cần một trong các yếu tố như lốp quá hạn, bơm thiếu hoặc quá căng, xe chở quá tải kết hợp với thời tiết nắng nóng cũng đủ làm tăng nguy cơ nổ lốp. Đặc biệt, thao tác phanh gấp liên tục trên mặt đường nhiệt độ cao sẽ khiến lốp chịu áp lực cực lớn và dễ phát nổ.
Thống kê của Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam cho thấy, chỉ trong 3 tháng đầu năm đã ghi nhận 265 vụ xe thủng săm, nổ lốp trên nhiều tuyến cao tốc. Trong đó, cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi xảy ra 124 vụ, Nội Bài - Lào Cai 81 vụ, Cầu Giẽ - Ninh Bình 43 vụ.
Con số trên phản ánh thực trạng đáng báo động về mức độ mất an toàn kỹ thuật của nhiều phương tiện hiện nay.
Điều nguy hiểm nhất của sự cố nổ lốp trên cao tốc là tính bất ngờ và hậu quả dây chuyền. Khi xe đang chạy tốc độ cao, đặc biệt ở làn vượt, việc một bánh xe bất ngờ phát nổ có thể khiến phương tiện mất cân bằng ngay lập tức. Nếu tài xế phản xạ sai như đạp phanh gấp hoặc đánh lái mạnh, xe rất dễ xoay ngang, lật xe hoặc va chạm với các phương tiện khác.
Nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng thời gian qua đều xuất phát từ sự cố nổ lốp. Cục Cảnh sát giao thông cảnh báo, vào mùa hè, lưu lượng phương tiện tăng cao trong khi mặt đường hấp thụ nhiệt lớn khiến nguy cơ tai nạn từ nổ lốp càng gia tăng.
Thực tế cho thấy, không ít tài xế hiện nay vẫn có tâm lý chủ quan, chỉ quan tâm đến động cơ, dầu máy mà bỏ qua tình trạng lốp xe. Có trường hợp lốp đã mòn gần trơ gai nhưng vẫn tiếp tục sử dụng. Một số tài xế ít kiểm tra áp suất lốp trước khi đi đường dài. Nhiều xe chạy dịch vụ, xe tải đường dài hoạt động liên tục với cường độ cao nhưng không được thay lốp định kỳ.
Trong điều kiện nắng nóng gay gắt, những sai sót nhỏ này có thể phải trả giá bằng tính mạng.
Các chuyên gia kỹ thuật khuyến cáo, trước khi di chuyển trên cao tốc, tài xế cần kiểm tra kỹ tình trạng lốp, bao gồm độ mòn, vết nứt, độ phồng, áp suất hơi và thời hạn sử dụng. Lốp ô tô dù ít sử dụng cũng cần thay thế theo khuyến cáo của nhà sản xuất do cao su bị lão hóa theo thời gian.
Việc bơm lốp đúng áp suất đặc biệt quan trọng. Nhiều người cho rằng bơm căng giúp tiết kiệm nhiên liệu, tuy nhiên điều này khiến lốp dễ phát nổ hơn khi gặp nhiệt độ cao. Ngược lại, lốp non hơi cũng làm tăng ma sát với mặt đường, sinh nhiệt lớn và dẫn tới hư hỏng.
Tài xế cũng cần hạn chế chở quá tải, tránh chạy liên tục nhiều giờ dưới trời nắng gắt. Với các hành trình dài, nên cho xe nghỉ định kỳ để hạ nhiệt lốp và động cơ. Trong quá trình lưu thông, nếu phát hiện lốp có dấu hiệu bất thường như rung lắc, xe lệch lái, có tiếng động lạ, cần nhanh chóng giảm tốc độ và kiểm tra an toàn.
Đặc biệt, khi xảy ra nổ lốp trên cao tốc, tài xế tuyệt đối không được hoảng loạn đạp phanh gấp. Việc đầu tiên là giữ chặt vô lăng, giữ hướng xe ổn định, từ từ nhả chân ga để xe giảm tốc tự nhiên rồi bật tín hiệu cảnh báo, đưa xe vào làn dừng khẩn cấp. Phanh gấp hoặc đánh lái đột ngột là nguyên nhân khiến nhiều xe bị lật sau khi nổ lốp.
Sau khi dừng xe, người trên xe cần nhanh chóng di chuyển đến vị trí an toàn phía ngoài hộ lan, đồng thời đặt biển cảnh báo từ xa và liên hệ lực lượng chức năng hoặc đơn vị cứu hộ. Không đứng gần xe giữa cao tốc vì nguy cơ va chạm thứ cấp rất lớn.
Trước thực trạng nhiều vụ nổ lốp xảy ra liên tiếp trong mùa nắng nóng, lực lượng Cảnh sát giao thông đã tăng cường tuần tra, hỗ trợ người dân trên các tuyến cao tốc, đồng thời liên tục phát đi khuyến cáo về an toàn kỹ thuật phương tiện.
Tuy nhiên, để phòng ngừa tai nạn, ý thức của người điều khiển phương tiện vẫn là yếu tố quyết định. Một chiếc lốp xe tưởng chừng nhỏ bé nhưng lại là bộ phận trực tiếp tiếp xúc với mặt đường ở tốc độ hàng trăm km/h. Chỉ một phút chủ quan, một hành động tiết kiệm sai chỗ hay tâm lý “cố chạy thêm” cũng có thể dẫn đến hậu quả khôn lường.
Trong điều kiện thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, việc chủ động kiểm tra kỹ thuật phương tiện trước mỗi hành trình không chỉ là trách nhiệm với bản thân mà còn là trách nhiệm đối với sự an toàn của cộng đồng. Những cảnh báo về nổ lốp trên cao tốc trong mùa nắng nóng không còn là nguy cơ xa vời mà đã trở thành thực tế hiện hữu trên nhiều cung đường hiện nay.
Lý Lan
