Việc ban hành Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù là cần thiết để giải quyết những hạn chế và bất cập của Luật Tương trợ tư pháp năm 2007, cũng như đáp ứng yêu cầu hợp tác quốc tế trong tình hình mới.
Trại tạm giam số 1, Công an tỉnh Tuyên Quang xin giới thiệu nội dung, điểm nổi bật của Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù, gồm những nội dung như sau:
- Luật quy định 7 nội dung như sau:
+ Nguyên tắc chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù.
+ Điều kiện chuyển giao.
+ Thẩm quyền quyết định việc chuyển giao.
+ Trình tự, thủ tục chuyển giao.
+ Tiếp nhận người đang chấp hành án phạt tù từ nước ngoài về Việt Nam.
+ Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù từ Việt Nam ra nước ngoài.
+ Trách nhiệm của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Việc chuyển giao phải bảo đảm các nguyên tắc theo quy định của pháp luật, trong đó chú trọng: Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Bảo đảm nguyên tắc độc lập, chủ quyền, bình đẳng và cùng có lợi. Không để việc chuyển giao ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. Tôn trọng và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người đang chấp hành án trong phạm vi pháp luật quy định.
Bộ Công an là Cơ quan trung ương về chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù của Việt Nam. Bộ Công an có trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra, xử lý hồ sơ và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài trong quá trình chuyển giao.
Luật quy định trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình: Tiếp nhận yêu cầu → xem xét điều kiện → quyết định → tổ chức chuyển giao → tiếp tục thi hành án.
- Hành trình của một vụ việc chuyển giao: Cơ quan/người có thẩm quyền thực hiện đề nghị chuyển giao. Các cơ quan có thẩm quyền kiểm tra hồ sơ, điều kiện theo quy định. Cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định theo quy định của pháp luật. Các bên liên quan phối hợp thống nhất việc thực hiện chuyển giao. Người đang chấp hành án được chuyển giao theo trình tự, thủ tục luật định.
- Luật thể hiện tính nhân văn nhưng không buông lỏng: Nghiêm minh trong thi hành án – Nhân văn trong chính sách – Tôn trọng quyền con người. Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù không chỉ tạo hành lang pháp lý cho hợp tác quốc tế mà còn thể hiện sự kết hợp giữa: Tính nghiêm minh của pháp luật và Tính nhân văn trong thi hành án. Qua đó góp phần tạo điều kiện để người chấp hành án tiếp tục cải tạo, giáo dục, hướng thiện và tái hòa nhập cộng đồng theo quy định.
“Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù góp phần hoàn thiện pháp luật về thi hành án hình sự, tăng cường hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người đang chấp hành án phạt tù.”
Mạnh Hải - Tuấn Anh
