Cán bộ Công an tư vấn, đào tạo nghề nghiệp cho người đang chấp hành án phạt tù.
Câu hỏi: Luật bỏ quy định về cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện và bổ sung nhiệm vụ để Công an cấp xã thực hiện. Điều này thể hiện định hướng quản lý nhà nước như thế nào và có ý nghĩa gì trong bối cảnh tinh gọn bộ máy?
Trung tướng Phạm Công Nguyên: Việc Luật Thi hành án hình sự năm 2025 bỏ quy định về cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện, đồng thời giao nhiều nhiệm vụ hơn cho Công an cấp xã, có thể hiểu đơn giản là: Nhà nước muốn quản lý việc thi hành án “gần dân, sát người chấp hành án hơn”, giảm khâu trung gian, giảm chậm trễ. Đây là cách làm phù hợp với định hướng “đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật” theo Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị, coi hiệu quả thi hành pháp luật là thước đo. Đồng thời, phù hợp chủ trương xây dựng lực lượng Công an nhân dân theo Nghị quyết số 12-NQ/TW ngày 16/3/2022 của Bộ Chính trị; trong đó cấp cơ sở đóng vai trò rất quan trọng, vì cấp cơ sở là nơi trực tiếp nắm dân, nắm địa bàn, nắm biến động cư trú và kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh.
Tại Điều 8 thể hiện rõ Luật quy định nhóm “cơ quan thi hành án hình sự” gồm trại giam, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh và cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu (khoản 2 Điều 8); còn Ủy ban nhân dân cấp xã và Công an cấp xã được đưa vào nhóm “cơ quan được giao một số nhiệm vụ thi hành án hình sự” (khoản 3 Điều 8). Như vậy, Luật không “bớt việc quản lý”, mà chuyển cách quản lý: việc chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ tập trung hơn ở cấp tỉnh; việc quản lý trực tiếp, giám sát thường xuyên, nhắc nhở, giáo dục, xử lý tình huống cụ thể giao cho cấp xã. Cách làm này giúp rút ngắn đường đi của thông tin: khi người chấp hành án hình sự tại cộng đồng thay đổi nơi cư trú, vắng mặt, có dấu hiệu vi phạm nghĩa vụ… thì lực lượng gần nhất phát hiện trước, can thiệp trước và báo cáo theo đúng quy trình.
Một ý nghĩa rất thực tế nữa là nâng điều kiện kiểm tra, giám sát và phòng ngừa tiêu cực. Khi mô hình tổ chức rõ, nhiệm vụ của từng cấp rõ, quy trình xử lý vi phạm rõ, thì việc kiểm tra, giám sát (theo Điều 5 về giám sát, kiểm sát) sẽ thuận lợi hơn; người dân cũng dễ biết cơ quan nào chịu trách nhiệm chính ở địa bàn. Tinh thần này phù hợp định hướng kiểm soát quyền lực, phòng chống tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật theo Quy định số 178-QĐ/TW ngày 27/6/2024 của Bộ Chính trị, và quan trọng hơn là góp phần làm cho việc thực thi pháp luật công khai, minh bạch hơn trong thực tiễn.
Theo Cổng TTĐT Bộ Công an
