Một điểm mới đáng chú ý là Luật thống nhất các khái niệm về an ninh mạng, an ninh thông tin mạng và bổ sung khái niệm an ninh dữ liệu. Qua đó, phạm vi bảo vệ không chỉ dừng lại ở hệ thống máy tính, mạng và hạ tầng kỹ thuật mà còn chú trọng bảo vệ dữ liệu - nguồn tài nguyên ngày càng quan trọng trong quá trình chuyển đổi số.
Luật cũng bổ sung các quy định phù hợp với những nguy cơ mới từ sự phát triển của công nghệ. Đáng chú ý, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để giả mạo trái pháp luật hình ảnh, video, giọng nói của người khác được xác định là hành vi bị nghiêm cấm. Đây là cơ sở quan trọng để phòng ngừa, xử lý các thủ đoạn sử dụng AI, Deepfake phục vụ lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Các hành vi thu thập, sử dụng, phát tán, trao đổi, chuyển nhượng hoặc kinh doanh trái pháp luật thông tin, dữ liệu cá nhân cũng được quy định rõ là hành vi bị nghiêm cấm. Đồng thời, Luật tăng cường yêu cầu bảo vệ dữ liệu và kiểm soát các nguy cơ phát sinh trong quá trình xử lý, lưu trữ, khai thác và chuyển dữ liệu.
Một thay đổi khác là tăng trách nhiệm của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng, bao gồm cả doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam. Doanh nghiệp phải chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý thông tin vi phạm; phối hợp cảnh báo nguy cơ, ứng cứu sự cố và bảo vệ người sử dụng. Trong một số trường hợp, thông tin vi phạm phải được ngăn chặn, xóa bỏ theo thời hạn cụ thể khi có yêu cầu của lực lượng chuyên trách.
Luật An ninh mạng năm 2025 cũng tăng cường bảo vệ trẻ em và mở rộng sự quan tâm tới các nhóm dễ bị tổn thương trên không gian mạng, trong đó có người cao tuổi và người gặp khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Cha mẹ, người giám hộ, cơ quan quản lý và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đều được đặt ra trách nhiệm rõ hơn trong việc phòng ngừa, cảnh báo và xử lý các nguy cơ trên môi trường số.
Bên cạnh đó, Luật quy định hệ thống thông tin được phân loại theo 05 cấp độ an ninh mạng, từ đó áp dụng biện pháp bảo vệ phù hợp với mức độ rủi ro và tầm quan trọng của từng hệ thống. Các hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia được áp dụng yêu cầu bảo vệ ở mức cao hơn.
Những điểm mới của Luật An ninh mạng năm 2025 cho thấy cách tiếp cận ngày càng chủ động hơn: phòng ngừa từ sớm, bảo vệ dữ liệu, bảo vệ người dân và nâng cao trách nhiệm của các chủ thể trên không gian mạng.
Mỗi người dân cần chủ động trang bị kỹ năng số, cảnh giác với thông tin giả, Deepfake và các thủ đoạn lừa đảo; bảo vệ tài khoản, dữ liệu cá nhân và sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm.
Hiểu đúng pháp luật - Chủ động phòng ngừa - Chung tay xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh và tin cậy.
Ngọc Linh - Tuấn Anh
