Quyết tâm của lực lượng công an cơ sở
Xã Đồng Tâm từ lâu được biết đến là địa bàn có địa hình đồi núi hiểm trở, chia cắt mạnh, là nơi sinh sống lâu đời của nhiều dân tộc như Dao, Tày, Nùng... Do đặc thù phong tục tập quán gắn liền với sản xuất nông - lâm nghiệp và săn bắn từ xa xưa, một bộ phận người dân địa phương vẫn còn thói quen tự chế tạo, lưu giữ và sử dụng các loại súng săn, súng kíp để bảo vệ mùa màng hoặc săn bắn cải thiện bữa ăn. Tuy nhiên, trong bối cảnh xã hội hiện đại, việc tàng trữ và sử dụng vũ khí tự chế bừa bãi tiềm ẩn những nguy cơ cực kỳ khó lường. Đã có không ít vụ tai nạn thương tâm, những vụ mâu thuẫn bộc phát dẫn đến hậu quả nghiêm trọng xuất phát từ chính những khẩu súng tự chế đặt trong góc nhà. Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc quản lý nghiêm ngặt VK, VLN, CCHT đối với sự bình yên của bản làng, Công an xã Đồng Tâm đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai Đợt cao điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo. Lấy công tác dân vận khéo làm "chìa khóa" mở lối, lực lượng Công an xã Đồng Tâm đã và đang tạo nên một luồng sinh khí mới, làm thay đổi căn bản nhận thức của người dân, từng bước loại bỏ những "hiểm họa giấu mặt" ra khỏi đời sống cộng đồng.
Để hiểu vì sao công tác vận động thu hồi vũ khí tại đây lại cần sự kiên trì lớn đến vậy, cần nhìn vào đặc điểm tự nhiên và xã hội của xã Đồng Tâm. Là một xã thuộc tỉnh Hà Giang cũ, sau sáp nhập đơn vị hành chính, Đồng Tâm mang đầy đủ đặc trưng của một xã vùng sâu vùng xa đặc biệt khó khăn: đường giao thông đi lại giữa các thôn bản còn nhiều trở ngại, trình độ dân trí của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số chưa đồng đều. Trước đây, khẩu súng kíp, súng săn được coi như một vật dụng thân quen, thậm chí là biểu trưng cho sức mạnh của người đàn ông trong gia đình khi đi rừng. Việc sở hữu một khẩu súng tự chế đối với họ là điều hết sức bình thường. Chính rào cản tâm lý này cùng với sự thiếu hiểu biết về các quy định pháp luật nghiêm ngặt của Nhà nước đã khiến công tác quản lý vũ khí tại cơ sở gặp muôn vàn thách thức. Muốn thay đổi một thói quen đã ăn sâu bám rễ qua nhiều thế hệ, không thể chỉ dùng mệnh lệnh hành chính khô khan, mà phải bắt đầu từ sự thấu hiểu, kiên trì thuyết phục.
Xác định "gốc" của vấn đề nằm ở nhận thức, Công an xã Đồng Tâm đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, đoàn thể, các trưởng thôn và người có uy tín trong cộng đồng để triển khai công tác tuyên truyền một cách bài bản, khoa học và sáng tạo. Lực lượng công an không quản ngại đường xá xa xôi, trực tiếp xuống từng thôn, bản, tranh thủ lồng ghép trong các buổi họp dân, sinh hoạt chi bộ, hội phụ nữ, đoàn thanh niên, để trò chuyện, phổ biến kiến thức. Nội dung tập trung vào Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; phân tích rõ tác hại, hậu quả đau lòng của việc sử dụng súng tự chế; đồng thời nêu cụ thể các mức xử phạt hành chính và trách nhiệm hình sự nếu cố tình vi phạm. Bên cạnh việc phát tờ rơi bằng tiếng phổ thông và tiếng dân tộc, Công an xã còn liên tục biên soạn các bản tin ngắn phát trên hệ thống loa truyền thanh của xã vào các khung giờ cố định. Đặc biệt, tận dụng sự phát triển của internet, các trang mạng xã hội như Zalo, Facebook của Công an xã được cập nhật liên tục các hình ảnh, video trực quan sinh động về tác hại của vũ khí tự chế, thu hút sự quan tâm, tương tác lớn của bộ phận thanh thiếu niên địa phương.
Sự đồng thuận giữa lòng dân và chiến sĩ
Đồng chí Thượng tá Nguyễn Trung Du, Trưởng Công an xã Đồng Tâm chia sẻ: "Thời gian đầu khi mới triển khai, anh em chiến sĩ gặp rất nhiều khó khăn. Người dân thấy Công an đến nhà hỏi về súng là tìm cách né tránh, giấu súng đi nơi khác hoặc bảo đã làm mất. Chúng tôi hiểu rằng, bà con chưa tin tưởng hoàn toàn và sợ bị phạt. Phương châm của chúng tôi là 'mưa dầm thấm lâu', đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng. Chúng tôi đi cùng những người có uy tín đến tận nhà ngồi uống nước chè, nói chuyện tâm tình để bà con hiểu việc giao nộp súng là bảo vệ chính gia đình họ chứ không phải Công an đi bắt bẻ. Khi lòng dân đã thông, bà con tự khắc mang súng đến nộp."
Sự thay đổi lớn lao ấy được minh chứng rõ nét qua lời tâm sự của ông Hoàng Văn Đức, người dân xã Đồng Tâm: "Khẩu súng kíp này là do cha tôi để lại, tôi giữ kỹ trong góc nhà để thỉnh thoảng đi rừng. Ban đầu cán bộ công an đến vận động, tôi tiếc lắm, không muốn đưa đâu. Nhưng được các cán bộ giải thích nhiệt tình, cho xem cả những vụ súng cướp cò làm chết người, tôi giật mình sợ hãi. Nghĩ đến mấy đứa cháu nhỏ ở nhà hay nghịch ngợm, nếu chẳng may chạm vào súng thì hối không kịp. Vì thế, tôi đã tự nguyện mang súng lên trụ sở công an xã giao nộp.
Nhờ tinh thần trách nhiệm, không ngại gian khổ của lực lượng công an, cùng với sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của quần chúng nhân dân, công tác thu hồi VK, VLN, CCHT tại xã Đồng Tâm đã đạt được những kết quả hết sức ấn tượng và đáng khích lệ. Cụ thể, tính từ đầu năm 2026 đến thời điểm hiện tại, lực lượng Công an xã Đồng Tâm đã vận động nhân dân tự nguyện phát hiện, thu gom và giao nộp tổng cộng: 09 khẩu súng các loại (chủ yếu là súng kíp tự chế, súng cồn, súng săn nguy hiểm) và 05 viên đạn quân dụng còn sót lại từ thời chiến tranh hoặc trôi nổi trong dân cư. Toàn bộ số vũ khí, đạn dược tiếp nhận đều được lực lượng Công an xã tiến hành phân loại, kiểm đếm kỹ lưỡng, lập biên bản thu gom và bảo quản chặt chẽ theo đúng quy trình, quy định nghiêm ngặt của pháp luật, bảo đảm an toàn tuyệt đối, không để xảy ra bất kỳ sự cố đáng tiếc nào.
Hướng tới tương lai bản làng bình yên, không tiếng súng
Những kết quả đạt được từ đầu năm 2026 đến nay là minh chứng rõ nét cho sự đúng đắn trong bước đi, cách làm của lực lượng Công an xã Đồng Tâm. Việc thu hồi thành công những khẩu súng, những viên đạn trôi nổi đồng nghĩa với việc đã loại bỏ đi nhiều nguy cơ tiềm ẩn về tai nạn, tội phạm, góp phần giữ vững sự bình yên cho mỗi nếp nhà, mỗi bản làng.
Phát huy những thành tích đã đạt được, trong thời gian tới, Công an xã Đồng Tâm xác định tiếp tục duy trì và đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tự giác giao nộp triệt để các loại VK, VLN, CCHT còn sót lại trong cộng đồng. Đồng thời, đơn vị sẽ tăng cường công tác nắm bắt tình hình biến động di dân, rà soát chặt chẽ địa bàn để kịp thời phát hiện, đấu tranh và xử lý nghiêm các hành vi cố tình tàng trữ, sử dụng, mua bán hay vận chuyển trái phép vũ khí qua biên giới. Bên cạnh đó, việc kịp thời biểu dương, khen thưởng các cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc trong việc tự nguyện giao nộp và tích cực tố giác tội phạm cũng sẽ được chú trọng nhằm tạo sức lan tỏa sâu rộng trong phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Cuộc chiến với những "hiểm họa giấu mặt" từ vũ khí tự chế vẫn còn dài và nhiều thử thách, nhưng với sự tận tụy của các chiến sĩ Công an cơ sở cùng sự đồng lòng, tin tưởng từ phía Nhân dân, những tiếng súng tự chế sẽ không còn xuất hiện, nhường chỗ cho tiếng cười reo vui của trẻ thơ và cuộc sống ấm no, hạnh phúc bền vững của bà con nhân dân.
Hồng Hạnh
