1. Đưa chủ trương tri ân liệt sĩ đến từng bản làng vùng cao
Một buổi chiều đầu hè, tại nhà văn hóa thôn Nà Mè, xã Minh Quang, đông đảo người dân đã có mặt từ sớm để tham dự cuộc họp thôn định kỳ, bên cạnh các nội dung phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở, một nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt của bà con là Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Không khí buổi tuyên truyền diễn ra trang nghiêm nhưng gần gũi, những thông tin về chủ trương của Đảng, Nhà nước đối với công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; ý nghĩa nhân văn của việc xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ; trách nhiệm của mỗi người dân trong việc cung cấp thông tin, tư liệu phục vụ công tác tìm kiếm được cán bộ Công an xã truyền tải bằng ngôn ngữ giản dị, dễ hiểu, nhiều người dân chăm chú lắng nghe, không ít người chủ động trao đổi những câu chuyện, ký ức mà gia đình mình còn lưu giữ liên quan đến các liệt sĩ.
Xã Minh Quang là địa bàn có truyền thống cách mạng, nơi nhiều người con ưu tú đã lên đường tham gia các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc. Theo thống kê, toàn xã hiện có gần 70 liệt sĩ. Trên địa bàn còn nhiều gia đình chính sách, thân nhân liệt sĩ và người có công với cách mạng; đây vừa là niềm tự hào, vừa là trách nhiệm để cấp ủy, chính quyền và các lực lượng chức năng tiếp tục làm tốt công tác đền ơn đáp nghĩa, tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc. Địa bàn xã rộng, nhiều thôn nằm cách xa trung tâm; đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ lớn, điều kiện tiếp cận thông tin giữa các khu vực còn có sự khác nhau... chính vì vậy, để Chiến dịch 500 ngày đêm thực sự đi vào cuộc sống, Công an xã Minh Quang xác định phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Bám sát sự chỉ đạo của Công an tỉnh và cấp ủy, chính quyền địa phương, Công an xã Minh Quang đã chủ động tham mưu triển khai kế hoạch tuyên truyền trên địa bàn; phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, trưởng thôn, người có uy tín trong cộng đồng dân cư tổ chức tuyên truyền sâu rộng về mục đích, ý nghĩa của chiến dịch; ngoài các buổi họp dân, nội dung tuyên truyền còn được lồng ghép trong các hội nghị, sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt đoàn thể; thông qua hệ thống loa truyền thanh cơ sở, các nhóm Zalo OA cộng đồng và hoạt động tiếp xúc trực tiếp với Nhân dân; cán bộ Công an xã đến từng thôn, từng hộ gia đình để vận động, giải thích, hướng dẫn người dân hiểu rõ ý nghĩa của việc cung cấp thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Đồng chí Thiếu tá Nông Văn Tuyên, Trưởng Công an xã Minh Quang cho biết: “Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị được giao mà còn là trách nhiệm, tình cảm của mỗi cán bộ, chiến sĩ đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Chúng tôi xác định phải làm tốt công tác tuyên truyền để mọi người dân hiểu, đồng thuận và tích cực tham gia hưởng ứng Chiến dịch 500 ngày đêm”. Từ sự vào cuộc tích cực của lực lượng Công an và các ban, ngành, đoàn thể, nhận thức của người dân về ý nghĩa của chiến dịch ngày càng được nâng cao, nhiều người dân đã chủ động tìm lại những tư liệu cũ, những kỷ vật chiến tranh còn lưu giữ trong gia đình để cung cấp cho cơ quan chức năng; không ít người cao tuổi đã chia sẻ những ký ức, câu chuyện mà họ từng nghe kể hoặc trực tiếp chứng kiến trong những năm tháng chiến tranh. Đối với nhiều gia đình thân nhân liệt sĩ, việc tìm kiếm thông tin về người thân không chỉ là mong muốn mà còn là niềm khắc khoải kéo dài suốt nhiều năm, bởi vậy, khi được cán bộ Công an xã tuyên truyền, hướng dẫn, nhiều gia đình đã tích cực phối hợp cung cấp thông tin với hy vọng có thêm cơ hội tìm lại nơi an nghỉ hoặc xác định chính xác danh tính người thân của mình. Những cuộc gặp gỡ tại nhà văn hóa thôn, những buổi tuyên truyền giữa bản làng hay những lần cán bộ Công an xã đến từng gia đình không đơn thuần là hoạt động tuyên truyền phổ biến chủ trương, chính sách, mà nó còn là cầu nối để khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, lan tỏa sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, góp phần huy động sức mạnh toàn dân tham gia hành trình tri ân các anh hùng liệt sĩ.
2. Góp nhặt những manh mối từ ký ức Nhân dân
Sau những buổi tuyên truyền tại thôn, bản, một trong những nhiệm vụ được Công an xã Minh Quang đặc biệt chú trọng là phối hợp rà soát, thu thập thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đây là công việc đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ bởi nhiều thông tin đã trải qua hàng chục năm, nằm rải rác trong ký ức của các nhân chứng hoặc được lưu giữ trong những kỷ vật cũ kỹ của các gia đình.
Những ngày này, hình ảnh cán bộ Công an xã đến từng hộ gia đình chính sách, gặp gỡ người cao tuổi, thăm hỏi thân nhân liệt sĩ đã trở nên quen thuộc với người dân xã Minh Quang. Mỗi cuộc gặp gỡ đều được chuẩn bị kỹ lưỡng, từ những thông tin cơ bản về liệt sĩ, quê quán, đơn vị chiến đấu đến những tư liệu còn lưu giữ trong gia đình đều được cán bộ ghi chép cẩn thận để phục vụ công tác tổng hợp, đối chiếu; có những gia đình vẫn còn lưu giữ giấy báo tử đã ố vàng theo năm tháng; có gia đình còn giữ được vài bức thư gửi từ chiến trường, những tấm ảnh đen trắng hay cuốn sổ ghi chép đã bạc màu... những tư liệu tưởng chừng giản đơn ấy lại có thể trở thành những mắt xích quan trọng trong quá trình xác minh thông tin về liệt sĩ.
Đồng chí Thiếu tá Nông Văn Tuyên cho biết, bên cạnh việc tuyên truyền, Công an xã tập trung vận động người dân cung cấp các nguồn thông tin có giá trị như thư từ, nhật ký, giấy tờ liên quan đến liệt sĩ; các kỷ vật chiến tranh; lời kể của nhân chứng; những thông tin về địa điểm chiến đấu, nơi an táng ban đầu hoặc các manh mối liên quan đến quá trình chiến đấu, hy sinh của liệt sĩ... có những thông tin rất nhỏ nhưng lại mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, một địa danh được nhắc trong lá thư, một lời kể của nhân chứng hay một tấm bản đồ vẽ tay cũng có thể giúp cơ quan chức năng có thêm căn cứ phục vụ công tác tìm kiếm, xác minh.
Không chỉ vận động cung cấp tư liệu, Công an xã Minh Quang còn tích cực phối hợp rà soát thân nhân liệt sĩ, hướng dẫn người dân hoàn thiện các thông tin cần thiết phục vụ công tác giám định ADN. Đối với nhiều gia đình ở vùng sâu, vùng xa, việc tiếp cận các thông tin liên quan đến lấy mẫu sinh phẩm ADN còn mới mẻ. Bởi vậy, cán bộ Công an xã phải trực tiếp giải thích, hướng dẫn để người dân hiểu rõ ý nghĩa của hoạt động này. Trong một lần đến thăm gia đình thân nhân liệt sĩ trên địa bàn xã, cán bộ Công an xã lặng người khi nghe câu chuyện của một người mẹ đã ngoài 90 tuổi. Hơn nửa thế kỷ trôi qua kể từ ngày nhận giấy báo tử của con trai, bà vẫn luôn đau đáu mong một ngày xác định được chính xác nơi an nghỉ của người con đã hy sinh trong kháng chiến. Dù tuổi cao, sức yếu, nhưng mỗi khi nhắc đến con, ánh mắt người mẹ vẫn ánh lên niềm hy vọng. Đối với những gia đình như vậy, mỗi thông tin mới về công tác tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đều mang ý nghĩa đặc biệt, việc được cán bộ Công an xã đến tận nhà tuyên truyền, hướng dẫn, giải đáp những thắc mắc đã giúp họ thêm tin tưởng và kỳ vọng vào kết quả của chiến dịch. Không ít người dân sau khi được tuyên truyền đã chủ động liên hệ với Công an xã để cung cấp thông tin, có người tìm lại những kỷ vật cũ được cất giữ nhiều năm trong hòm gỗ gia đình, có người nhớ lại câu chuyện của cha ông kể về những trận đánh năm xưa, cũng có những cựu chiến binh chủ động chia sẻ ký ức chiến trường với mong muốn góp phần giúp các đồng đội đã ngã xuống sớm được xác định danh tính... điều đáng quý là từ hoạt động tuyên truyền của lực lượng Công an, ý thức trách nhiệm của cộng đồng đối với công tác tri ân liệt sĩ ngày càng được nâng cao, người dân không còn coi đây là nhiệm vụ riêng của cơ quan chức năng mà nhận thức rõ đây là trách nhiệm chung của toàn xã hội đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc.
Cùng với công tác tuyên truyền trực tiếp, Công an xã Minh Quang còn chủ động nắm tình hình dư luận trên địa bàn và trên không gian mạng liên quan đến Chiến dịch 500 ngày đêm; các thông tin chính thống về mục đích, ý nghĩa, kết quả thực hiện chiến dịch được thường xuyên cập nhật, phổ biến đến Nhân dân. Trước những thông tin chưa được kiểm chứng hoặc các luận điệu xuyên tạc liên quan đến công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, lực lượng Công an xã chủ động phối hợp với các ngành chức năng tuyên truyền, giải thích, định hướng để người dân hiểu đúng bản chất vấn đề, không bị tác động bởi những thông tin sai lệch.
Từ những cuộc họp thôn, những buổi tuyên truyền nơi bản làng đến những lần lặng lẽ đi từng ngõ, gõ từng nhà để thu thập thông tin, vận động người dân tham gia chiến dịch, cán bộ, chiến sĩ Công an xã Minh Quang đang góp phần nối dài hành trình tri ân của dân tộc, mỗi thông tin được cung cấp, mỗi kỷ vật được tìm lại, mỗi nhân chứng được gặp gỡ hay mỗi mẫu sinh phẩm ADN được thu nhận đều mang theo hy vọng tìm lại tên tuổi cho những người con ưu tú đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Hành trình ấy có thể còn nhiều khó khăn, nhưng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của Nhân dân, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” đang tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ, đó cũng là cách thế hệ hôm nay bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ, góp phần thực hiện tốt chính sách của Đảng, Nhà nước về công tác đền ơn đáp nghĩa, để những người đã hy sinh vì Tổ quốc sớm được trở về với tên tuổi, quê hương và vòng tay của người thân.
Thực hiện: Trần Thêu, Cơ quan Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Công an tỉnh.
