Ảnh minh họa.
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung các năm 2021, 2024, 2025), Thủ trưởng Cơ quan điều tra chỉ có thể ủy quyền cho Phó Thủ trưởng trong trường hợp “vắng mặt”. Tuy nhiên, kể từ ngày 01/3/2025, khi mô hình tổ chức Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện không còn vận hành, toàn bộ khối lượng hồ sơ vụ án trước đây của cấp huyện (chiếm khoảng 80% tổng số vụ án xảy ra trên cả nước) đã chuyển giao về cho Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh thụ lý, giải quyết. Sự thay đổi này tạo ra áp lực vô cùng lớn lên vai trò quản lý, điều hành của Thủ trưởng Cơ quan điều tra cấp tỉnh.
Trước yêu cầu cấp bách từ thực tiễn, căn cứ quy định tại Nghị quyết số 190 của Quốc hội, Bộ Công an đã phối hợp với các cơ quan liên ngành tư pháp Trung ương ban hành văn bản hướng dẫn việc ủy quyền của Thủ trưởng cho Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra mở rộng hơn, không còn giới hạn riêng trong trường hợp vắng mặt. Tổng kết và đánh giá sau hơn 01 năm triển khai thực tế cho thấy quy định này đạt hiệu quả rất cao, giải quyết triệt để bài toán quá tải công việc và bảo đảm yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong bộ máy tổ chức mới. Do đó, việc chính thức đưa nội dung này vào Bộ luật Tố tụng hình sự sửa đổi là hoàn toàn cần thiết nhằm tạo tính đồng bộ với Luật Tổ chức Cơ quan điều tra hình sự.
Song song với cơ chế ủy quyền cấp lãnh đạo, Bộ Công an cũng chủ động tăng cường lực lượng cho địa bàn cơ sở. Cụ thể, các Điều tra viên trung cấp và Điều tra viên cao cấp thuộc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh đã được bố trí đảm nhiệm chức danh Trưởng hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã. Lực lượng này sẽ trực tiếp tiến hành điều tra các vụ án ít nghiêm trọng và nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn xã theo phân công hoặc ủy quyền của Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh, giúp nâng cao năng lực xử lý tội phạm ngay từ ban đầu.
Đặng Quốc Văn (Phòng An ninh điều tra)
