Công an nhiều địa phương đã chủ động phổ biến các quy định mới của Luật Thi hành án hình sự năm 2025
nhằm góp phần triển khai Luật được kịp thời, thống nhất và hiệu quả.
Trung tướng Phạm Công Nguyên: Luật Thi hành án hình sự năm 2025 có hiệu lực thi hành từ 01/7/2026 nên nhiệm vụ quan trọng nhất là chuẩn bị để khi đến thời điểm đó, toàn hệ thống có thể vận hành thống nhất, không để “đứt quãng” quản lý.
Trước hết là hoàn thiện các văn bản hướng dẫn và cơ chế phối hợp để các cơ quan cùng hiểu đúng và làm đúng. Thực hiện Quyết định số 99/QĐ-TTg ngày 15/01/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Thi hành án hình sự năm 2025 và Quyết định số 382/QĐ-BCA ngày 21/01/2026 của Bộ trưởng Bộ Công an ban hành Kế hoạch triển thi hành Luật Thi hành án hình sự năm 2025 trong Công an nhân dân, các cơ quan triển khai xây dựng, ban hành 39 văn bản quy phạm pháp luật để quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật gồm 08 nghị định, 04 thông tư liên tịch, 27 thông tư bảo đảm có hiệu lực thi hành cùng với hiệu lực thi hành của Luật (từ ngày 01/7/2026); trong đó, Bộ Công an được giao chủ trì xây dựng khối lượng văn bản rất lớn với 07 nghị định, 03 thông tư liên tịch và 23 thông tư.
Luật đã quy định rõ cơ chế phối hợp ở cấp trung ương giữa Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao phối hợp với Bộ Công an trong thống kê, báo cáo, số hóa công tác thi hành án hình sự, đồng thời phối hợp ban hành quy định về phối hợp trong trình tự, thủ tục. Đây là “khung phối hợp” để triển khai thống nhất trên toàn quốc, giúp giảm tình trạng địa phương làm khác nhau.
Tiếp theo là tổ chức chuyển đổi mô hình tổ chức theo Điều 8 (tập trung theo trục cấp tỉnh - cấp xã), trong đó phải làm rất chặt việc bàn giao hồ sơ, trách nhiệm, dữ liệu, bảo đảm không bỏ sót đối tượng và không bỏ trống địa bàn. Đi cùng chuyển đổi tổ chức là bồi dưỡng, tập huấn cho lực lượng trực tiếp thực hiện là Công an cấp xã để nắm chắc từng quy trình cụ thể trong các điều trọng tâm như: tiếp nhận hồ sơ, theo dõi nghĩa vụ, xử lý tình huống cư trú, phối hợp gia đình, tổ dân phố, lập nhận xét định kỳ, báo cáo đề nghị xử lý khi vi phạm… Đây chính là cách cụ thể hóa yêu cầu xây dựng lực lượng Công an nhân dân “chính quy, tinh nhuệ, hiện đại” theo Nghị quyết số 12-NQ/TW ngày 16/3/2022 của Bộ Chính trị: hiện đại không chỉ ở trang bị, mà ở quy trình làm việc chuẩn, hồ sơ rõ, trách nhiệm rõ, kiểm tra được.
Một nhóm giải pháp nữa là tăng cường ứng dụng công nghệ và làm việc dựa trên hồ sơ, dữ liệu rõ ràng theo định hướng của khoản 8 Điều 4. Nói dễ hiểu, phải hướng tới việc quản lý không còn “mạnh ai nấy ghi chép”, mà có hệ thống thống kê, báo cáo và cập nhật thông tin thống nhất, để cấp trên nắm nhanh, cấp dưới làm đúng, giảm sai sót. Cùng với đó, Bộ Công an sẽ tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu quyền và nghĩa vụ của người chấp hành án và hiểu trách nhiệm của chính quyền cơ sở; đồng thời tăng kiểm tra, đôn đốc trong giai đoạn đầu để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm Luật được thi hành đúng tinh thần. Các giải pháp này phù hợp yêu cầu “đổi mới thi hành pháp luật” theo Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị để pháp luật không chỉ đúng trên giấy, mà đúng trong quá trình áp dụng và hiệu quả có thể nhìn thấy bằng thực tế.
Theo Cổng TTĐT Bộ Công an