Ở vùng cao Lao Chải, chuyển đổi số không chỉ là máy tính hay nền tảng trực tuyến, mà trước hết là câu hỏi: Làm thế nào để thủ tục hành chính không còn là một chuyến đi xa? Làm thế nào để người dân vùng biên tiếp cận được tiện ích như miền xuôi? Đây là một bài toán khó ở địa bàn 7 dân tộc cùng sinh sống (người Mông chiếm 55,81%), có 23 mốc quốc giới trải dài. Hạ tầng số còn nhiều hạn chế: chưa có sóng 5G, một số thôn bản lõm sóng, chưa hình thành kinh tế số; nhiều người dân chưa có điện thoại thông minh hoặc còn hạn chế về đọc, viết. Nhận thức rõ chuyển đổi số là để công nghệ phục vụ con người, không để ai bị bỏ lại phía sau, Chi bộ và Chỉ huy Công an xã Lao Chải đã quán triệt tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, xác định đây là nhiệm vụ gắn trực tiếp với quản lý nhà nước, cải cách hành chính và bảo đảm an ninh, trật tự. Đơn vị đã triển khai kế hoạch hành động “100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số”, làm “nhịp cầu số” nối liền chính quyền với Nhân dân.
Tổ Công nghệ Công an xã (kiện toàn theo Quyết định số 56/QĐ-CAX) phân loại cán bộ thành 3 nhóm: Nhóm I (thành thạo, trợ giảng), Nhóm II (kỹ năng cơ bản), Nhóm III (cần hỗ trợ). Hằng tháng, đơn vị đánh giá từng cá nhân để bồi dưỡng. Mô hình “người biết kèm người chưa biết” giúp mỗi cán bộ vừa là người sử dụng, vừa có khả năng hướng dẫn đồng đội và người dân. Đến nay, 26/26 cán bộ, chiến sĩ đã được cấp chứng chỉ xử lý văn bản điện tử 3.0; 100% sử dụng ứng dụng Signet và làm chủ chữ ký số chuyên dùng, tạo nền tảng vững chắc để hỗ trợ người dân.
Thay vì để người dân vượt núi xuống trung tâm, lực lượng Công an chủ động mang thiết bị đến gần dân hơn. Tháng 3/2026, Công an xã Lao Chải đã chủ động, sáng tạo đề xuất trang bị 1 bộ máy thu nhận Căn cước và định danh điện tử trị giá khoảng 130 triệu đồng ngay tại địa bàn. Nhờ đó, chuyển đổi số hiện hữu cụ thể qua từng hồ sơ được giải quyết, từng tài khoản VNeID được kích hoạt và từng người dân lần đầu tiếp cận dịch vụ công trên điện thoại thông minh.
Không quản ngại ngày đêm, Tổ công tác Công an xã tổ chức các chuyến “Ba cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng làm) xuống từng thôn. Bên bếp lửa gia đình, cán bộ giải thích về Đề án 06, VNeID, cách sử dụng điện thoại và giải đáp các thắc mắc sau sáp nhập xã. Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người”, lực lượng Công an vừa làm sạch dữ liệu dân cư, vừa lồng ghép vận động Nhân dân bảo vệ an ninh trật tự, giữ gìn đường biên, mốc giới.
Chuyển đổi số ở vùng cao không phải con đường bằng phẳng, đến tháng 8/2026, tỷ lệ cấp Căn cước trên địa bàn đạt 95% (4.445/4.679 khẩu); riêng công dân từ 6 tuổi trở lên đạt 98%. Định danh VNeID cấp đạt 93% dân số từ 6 tuổi trở lên, kích hoạt thành công 95% (3.705 tài khoản). Đặc biệt, 100% hồ sơ (1.316/1.316) được hướng dẫn thực hiện trực tuyến, gồm Căn cước, cư trú, sổ thông hành và phương tiện. Quá trình xuống cơ sở giúp lực lượng Công an nhận rõ những bất cập: hệ thống cổng dịch vụ công có lúc nghẽn mạng; một số ứng dụng như VNeTraffic, eTax Mobile chưa đồng bộ dữ liệu với VNeID; nhiều thôn còn lõm sóng; người cao tuổi, người không biết chữ gặp khó khăn khi thao tác trực tuyến…
Không né tránh hay chạy theo thành tích hình thức, Công an xã Lao Chải đã chủ động kiến nghị không áp dụng chỉ tiêu cứng 100% trực tuyến đối với các trường hợp đặc thù; đề xuất hỗ trợ điện thoại thông minh cho hộ nghèo và mở các điểm Wi-Fi công cộng tại khu vực “trắng” sóng. Đó là tiếng nói từ thực tiễn, phản ánh đúng tinh thần Nghị quyết 57: chuyển đổi số phải lấy người dân làm trung tâm, giải quyết các vấn đề thực tế của Nhân dân. Hiệu quả của cách làm này thể hiện qua sự thay đổi trong niềm tin của người dân. Ông Sùng Seo Chư (thôn Bản Phùng) chia sẻ: “Trước làm giấy tờ sợ đi xa lắm. Giờ cán bộ xã, Công an xã về tận thôn làm Căn cước, hướng dẫn dùng điện thoại, lại hỗ trợ giống gà H’Mông, dạy trồng lê, trồng gừng. Bà con biết ơn chính quyền nhiều lắm, ai cũng yên tâm bám đất, bám biên giới!”.
Sau một năm sáp nhập và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, an ninh trật tự trên địa bàn được giữ vững, 7 dân tộc anh em đoàn kết bảo vệ biên giới. Điểm cải cách hành chính của xã đạt 97,09/100; các tiêu chí công khai, minh bạch và mức độ hài lòng của người dân đạt tuyệt đối 18/18 điểm.
Nghị quyết của Đảng chỉ thực sự có sức sống khi được chuyển hóa thành hành động cụ thể. Ở Lao Chải, người chiến sĩ Công an xã không chỉ bảo đảm an ninh, trật tự mà còn là người kết nối chính quyền số với đồng bào vùng cao. Mỗi chiếc Căn cước được cấp, mỗi tài khoản VNeID được kích hoạt là một nhịp cầu nối liền miền xuôi với miền ngược, giữa chính quyền với Nhân dân. Những bước chân “Ba cùng” trên cung đường núi đã chuyển đổi cách chính quyền đến với Nhân dân — từ “đợi dân đến” sang “chủ động tìm đến dân”, từ quản lý sang phục vụ. Khi lòng dân vững củng cố, chuyển đổi số không chỉ tạo nên một nền hành chính hiện đại, mà còn góp phần dựng xây “thế trận lòng dân” vững chắc, giữ vững từng tấc đất thiêng liêng nơi phên dậu Tổ quốc.
Thực hiện: Vân Anh
