1. Thực tiễn hiện nay
“Đổi mới sáng tạo” đã được nhiều nghị quyết của Đảng, Chính phủ nêu ra, nhưng hiện nay chủ yếu gắn với khoa học – công nghệ và một bộ phận chuyên gia, nhà nghiên cứu.
Cách tiếp cận này hạn chế phạm vi và sức lan tỏa, khiến đông đảo người dân, doanh nghiệp, cộng đồng xã hội chưa được huy động và bảo vệ trong hoạt động đổi mới sáng tạo.
Trong khi đó, trên thực tế, nhiều sáng kiến nhỏ từ nông dân, công nhân, doanh nghiệp, cán bộ cơ sở lại mang giá trị thực tiễn cao, góp phần tiết kiệm, cải tiến, nâng cao hiệu quả. Tuy nhiên, chúng chưa có cơ chế ghi nhận, bảo vệ và tôn vinh.
2. Đột phá của đề xuất
Mở rộng khái niệm: Đổi mới sáng tạo không chỉ thuộc phạm vi khoa học – công nghệ, mà phải trở thành văn hóa quốc gia, thói quen xã hội.
Xác lập chủ thể toàn dân: Mọi công dân, tổ chức, cơ quan, doanh nghiệp đều là chủ thể đổi mới sáng tạo.
Bảo đảm bằng cơ chế chính trị – pháp lý: Người đổi mới sáng tạo được bảo vệ, ghi nhận, tôn vinh và khuyến khích.
3. Nội dung chính đề xuất
Ban hành Nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về Chiến lược đổi mới sáng tạo toàn dân.
Tổ chức hệ thống triển khai cụ thể:
Bộ, ngành: xây dựng tiêu chí và hoạt động đổi mới sáng tạo trong toàn ngành.
Địa phương: đưa đổi mới sáng tạo vào chiến lược phát triển kinh tế – xã hội.
Doanh nghiệp: coi đổi mới sáng tạo là tiêu chí quản trị bắt buộc.
Phường, xã, tổ dân phố: khuyến khích sáng kiến từ cộng đồng dân cư.
Giáo dục: đưa đổi mới sáng tạo vào chương trình đào tạo, huấn luyện.
Thiết lập cơ chế vượt cấp cho các sáng kiến giá trị, tránh bị chặn ở tầng trung gian.
Thành lập Quỹ và Giải thưởng quốc gia về đổi mới sáng tạo toàn dân, do Đảng và Nhà nước chỉ đạo.
4. Lợi ích và tác động
Thúc đẩy xã hội năng động và sáng tạo: mọi công dân có cơ hội đóng góp, được lắng nghe và ghi nhận.
Nâng cao hiệu quả và giảm lãng phí: sáng kiến từ thực tiễn giúp tối ưu hóa quy trình, tiết kiệm nguồn lực quốc gia.
Tạo động lực kinh tế mới: chuyển dịch sang nền kinh tế tri thức, dựa trên sáng tạo và giá trị gia tăng.
Xây dựng văn hóa chính trị tiến bộ: nơi sáng kiến được tôn trọng, bảo vệ, không bị loại bỏ hay chèn ép.
Nói ngắn gọn, đề xuất này chuyển đổi đổi mới sáng tạo từ nhiệm vụ ngành hẹp sang chiến lược văn hóa toàn dân, mở ra sức mạnh huy động toàn xã hội, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững và đột phá của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Theo Cổng thông tin điện tử Đảng cộng sản Việt Nam