Thời gian qua, các loại hình sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang tiếp tục phát triển đa dạng, từ các doanh nghiệp sản xuất tại khu, cụm công nghiệp đến các cơ sở dịch vụ, kho hàng, cửa hàng, cơ sở lưu trú và hộ gia đình kết hợp sản xuất, kinh doanh. Tính đến tháng 8/2026, tổng số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh khoảng 6.700 doanh nghiệp, sử dụng khoảng 96.000 lao động địa phương, trong đó hầu hết là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Quá trình mở rộng quy mô hoạt động, gia tăng lượng hàng hóa, máy móc, thiết bị điện và nhu cầu sử dụng năng lượng cũng kéo theo nhiều yếu tố tiềm ẩn nguy cơ phát sinh cháy, nổ nếu không được nhận diện, kiểm tra và khắc phục kịp thời.
Thực tiễn công tác kiểm tra, hướng dẫn trên địa bàn tỉnh cho thấy nguy cơ cháy có thể bắt nguồn từ những sơ suất rất gần với hoạt động thường ngày của cơ sở như hệ thống điện chưa được kiểm tra, bảo dưỡng thường xuyên; sử dụng đồng thời nhiều thiết bị có công suất lớn; tự ý câu mắc, đấu nối thêm thiết bị điện; bố trí hàng hóa dễ cháy gần nguồn lửa, nguồn nhiệt; hàng hóa, vật dụng làm ảnh hưởng đến lối thoát nạn; phương tiện chữa cháy tại chỗ chưa được quan tâm kiểm tra, bảo quản hoặc người lao động còn hạn chế về kỹ năng xử lý tình huống khi có cháy xảy ra.

Đặc biệt, đối với các hộ kinh doanh sử dụng nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, diện tích mặt bằng hạn chế thường dẫn đến việc bố trí hàng hóa, phương tiện, khu vực sinh hoạt trong cùng một không gian. Nếu hàng hóa được tập kết với số lượng lớn, che chắn lối ra hoặc khu vực sản xuất, kinh doanh nằm xen kẽ với nơi sinh hoạt của gia đình thì khi có sự cố cháy, nổ xảy ra, việc phát hiện, thoát nạn và tổ chức chữa cháy ban đầu sẽ gặp nhiều khó khăn. Thực hiện chức năng quản lý nhà nước về PCCC và CNCH, lực lượng Công an tỉnh Tuyên Quang đã thường xuyên tổ chức tuyên truyền, kiểm tra, hướng dẫn các doanh nghiệp, hộ kinh doanh chủ động khắc phục những tồn tại, thiếu sót. Điển hình, Công an xã Phù Lưu đã tổ chức kiểm tra việc chấp hành pháp luật về PCCC và CNCH tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, hộ kinh doanh trên địa bàn; đồng thời trực tiếp hướng dẫn chủ cơ sở sử dụng bình chữa cháy xách tay, kỹ năng thoát nạn và xử lý tình huống ban đầu khi xảy ra cháy.
Từ ngày 01/7/2025, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 chính thức có hiệu lực. Luật quy định trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân trong hoạt động PCCC và CNCH, trong đó xác định rõ yêu cầu bảo đảm điều kiện an toàn phòng cháy đối với cơ sở thuộc diện quản lý. Theo quy định của pháp luật, cơ sở phải bảo đảm các điều kiện an toàn PCCC phù hợp với loại hình, quy mô hoạt động; có nội quy PCCC và CNCH; duy trì điều kiện an toàn về nguồn lửa, nguồn nhiệt, hệ thống và thiết bị điện; bố trí, duy trì đường, lối thoát nạn; trang bị, quản lý phương tiện PCCC và CNCH; tổ chức lực lượng hoặc phân công người thực hiện nhiệm vụ PCCC và CNCH theo quy định.
Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tiếp tục cụ thể hóa trách nhiệm của cơ sở, người đứng đầu cơ sở cũng như việc xây dựng, tổ chức lực lượng PCCC và CNCH tại chỗ. Đối với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, việc chấp hành các quy định trên cần được thực hiện thường xuyên, thực chất, phù hợp với đặc điểm hoạt động của từng cơ sở, không nên chỉ tập trung thực hiện khi có cơ quan chức năng kiểm tra.
Trước hết, cần chủ động kiểm tra, quản lý an toàn hệ thống điện và thiết bị điện. Đây là yếu tố gắn trực tiếp với hầu hết hoạt động sản xuất, kinh doanh hiện nay. Chủ cơ sở cần thường xuyên kiểm tra dây dẫn, ổ cắm, thiết bị bảo vệ, máy móc sử dụng điện; kịp thời thay thế những thiết bị có dấu hiệu hư hỏng, phát nhiệt bất thường; hạn chế tình trạng tự ý câu mắc, đấu nối điện không bảo đảm an toàn; tắt các thiết bị không cần thiết sau thời gian làm việc và có biện pháp quản lý phù hợp đối với những thiết bị phải hoạt động liên tục.

Thứ hai, phải bảo đảm an toàn trong bố trí hàng hóa và duy trì đường, lối thoát nạn. Hàng hóa, nguyên vật liệu cần được sắp xếp gọn gàng, phù hợp với đặc tính cháy, nổ; không bố trí vật liệu dễ cháy gần nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị điện; không để hàng hóa, phương tiện, đồ dùng che khuất hoặc cản trở lối ra, đường thoát nạn. Đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, chủ hộ cần đặc biệt lưu ý bảo đảm khả năng thoát nạn cho các thành viên trong gia đình khi xảy ra sự cố.
Thứ ba, phương tiện PCCC phải được trang bị phù hợp và duy trì khả năng hoạt động. Bình chữa cháy và các phương tiện chữa cháy tại chỗ phải được bố trí ở vị trí dễ thấy, dễ lấy, thuận tiện khi sử dụng. Việc có phương tiện nhưng để ở vị trí khó tiếp cận, không kiểm tra tình trạng hoạt động hoặc người tại cơ sở không biết sử dụng sẽ làm giảm đáng kể hiệu quả xử lý sự cố trong những phút đầu tiên.
Bên cạnh việc trang bị phương tiện, người đứng đầu doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần quan tâm phổ biến kiến thức, kỹ năng cho người lao động. Khi xảy ra cháy, khả năng phát hiện sớm, báo động, cắt nguồn điện, tổ chức thoát nạn và sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu có ý nghĩa rất quan trọng trong việc hạn chế cháy lan và thiệt hại.
Thực tế tại Tuyên Quang cho thấy công tác huấn luyện, thực tập phương án đang được lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH triển khai gắn với từng loại hình doanh nghiệp. Trong tháng 12/2025, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh đã phối hợp thực tập phương án tại Công ty may Khu công nghiệp Bình Vàng, xã Vị Xuyên; đồng thời huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH cho cán bộ, công nhân viên Công ty Cổ phần Xây dựng và Dịch vụ Tuấn Sơn 23, phường Hà Giang 1. Nội dung tập trung vào nhận diện nguy cơ cháy, nổ, sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu, kỹ năng thoát nạn và xử lý các tình huống giả định.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Tuyên Quang đã chủ động tham mưu Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh ban hành 15 văn bản; xây dựng, đăng tải trên 277 tin, bài tuyên truyền; tổ chức 40 lớp huấn luyện cho 2.708 lượt người và phối hợp tổ chức 06 chương trình tuyên truyền, trải nghiệm, thực hành PCCC và CNCH với trên 56.000 lượt người tham gia. Những kết quả này cho thấy công tác phòng ngừa, tuyên truyền, hướng dẫn và nâng cao kỹ năng PCCC tại cơ sở tiếp tục được Công an tỉnh xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.
Đáng chú ý, trong tháng 8/2026, trước sự gia tăng của các cơ sở kinh doanh, sửa chữa, bảo dưỡng, bảo quản, lưu giữ, sạc pin và phương tiện sử dụng điện trên địa bàn tỉnh, Công an tỉnh Tuyên Quang đã chỉ đạo lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an cấp xã phối hợp các lực lượng chức năng tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn và tổng kiểm tra an toàn PCCC và CNCH đối với loại hình này trên phạm vi toàn tỉnh.
Đợt kiểm tra được triển khai từ ngày 05/8 đến ngày 25/8/2026, tập trung vào việc chấp hành các quy định pháp luật về PCCC và CNCH; điều kiện an toàn về điện; khu vực sạc, bảo quản, lưu giữ pin và phương tiện điện; điều kiện thoát nạn; việc trang bị, quản lý, bảo dưỡng phương tiện chữa cháy; khả năng xử lý sự cố ban đầu và việc khắc phục những tồn tại, thiếu sót có nguy cơ trực tiếp dẫn đến cháy, nổ.
Đây cũng là nhóm nguy cơ mới mà các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn cần đặc biệt lưu ý. Cùng với xu hướng sử dụng xe đạp điện, xe máy điện và các thiết bị sử dụng pin ngày càng phổ biến, hoạt động sạc, bảo quản, sửa chữa pin và phương tiện điện nếu không được tổ chức an toàn có thể làm gia tăng nguy cơ xảy ra sự cố. Vì vậy, cơ sở kinh doanh cần bố trí khu vực sạc phù hợp, thường xuyên kiểm tra thiết bị điện, không sử dụng thiết bị có dấu hiệu hư hỏng và kịp thời loại bỏ những yếu tố không bảo đảm an toàn.

Song song với việc tuyên truyền, hướng dẫn, các hành vi vi phạm quy định về PCCC và CNCH có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật. Nghị định số 106/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025; Nghị định số 69/2026/NĐ-CP ngày 06/3/2026 sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định số 106/2025/NĐ-CP và có hiệu lực từ ngày 20/4/2026.
Do đó, doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần thường xuyên tự kiểm tra việc chấp hành pháp luật, không để những thiếu sót nhỏ tích tụ thành nguy cơ mất an toàn. Khi phát hiện hệ thống điện có dấu hiệu quá tải, lối thoát nạn bị cản trở, thiết bị chữa cháy không bảo đảm hoặc xuất hiện những yếu tố có khả năng phát sinh cháy, nổ thì cần chủ động khắc phục ngay, không chờ đến khi cơ quan chức năng kiểm tra hoặc khi sự cố xảy ra.
Công tác bảo đảm an toàn PCCC và CNCH trước hết phải bắt đầu từ trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở và ý thức của mỗi người lao động. Một cơ sở chỉ thực sự an toàn khi các quy định pháp luật được cụ thể hóa bằng những việc làm thường xuyên, từ kiểm tra nguồn điện, sắp xếp hàng hóa, giữ thông thoáng lối thoát nạn đến bảo quản phương tiện chữa cháy và rèn luyện kỹ năng xử lý sự cố.
Với phương châm lấy phòng ngừa là chính, thời gian tới, lực lượng Công an tỉnh Tuyên Quang tiếp tục chủ động nắm tình hình, tăng cường tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn pháp luật về PCCC và CNCH; phối hợp cấp ủy, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng kịp thời phát hiện, hướng dẫn khắc phục các nguy cơ mất an toàn ngay từ cơ sở.
Mỗi doanh nghiệp, hộ kinh doanh chủ động thực hiện đúng quy định về PCCC và CNCH chính là góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của mình và cộng đồng, duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh ổn định; qua đó cùng lực lượng Công an và cấp ủy, chính quyền các cấp xây dựng môi trường đầu tư, sản xuất, kinh doanh an toàn, lành mạnh, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, phục vụ phát triển kinh tế, xã hội trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.
Lý Lan