Xuất phát từ thực tế đó, Công an xã Chiêm Hóa đã chủ động triển khai nhiều giải pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa. Một trong những hoạt động nổi bật là tổ chức tuyên truyền, giáo dục, cảm hóa đối với 39 học sinh, thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật trên địa bàn. Đây không đơn thuần là hoạt động nhắc nhở, ký cam kết, mà còn là quá trình đồng hành, định hướng, giúp các em nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân đối với gia đình, nhà trường và xã hội. Thực tế cho thấy, thời gian gần đây, tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật có chiều hướng diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương. Từ những hành vi tưởng như bộc phát như tụ tập đông người, gây rối trật tự công cộng, sử dụng hung khí tự chế, đến các hành vi nghiêm trọng hơn như cố ý gây thương tích, trộm cắp tài sản, vi phạm quy định về an toàn giao thông... Nhiều vụ việc cho thấy người vi phạm còn rất trẻ, thậm chí đang ngồi trên ghế nhà trường. Đáng lo ngại hơn, sự phát triển của mạng xã hội khiến không ít thanh thiếu niên dễ bị tác động bởi những thông tin tiêu cực, những trào lưu lệch chuẩn hoặc tâm lý muốn thể hiện bản thân bằng những hành động bốc đồng. Tại xã Chiêm Hóa, lực lượng Công an qua công tác nắm tình hình nhận thấy một số thanh thiếu niên có biểu hiện tụ tập về đêm, sử dụng mạng xã hội thiếu kiểm soát, có nguy cơ bị lôi kéo tham gia các hành vi vi phạm pháp luật. Nếu không kịp thời giáo dục, định hướng, những biểu hiện ban đầu đó có thể dẫn tới những hậu quả khó lường. Nhận diện rõ nguy cơ, Công an xã đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai các biện pháp phòng ngừa, trong đó lấy công tác tuyên truyền, giáo dục làm trọng tâm. Khác với cách tiếp cận chỉ tập trung xử lý khi vi phạm đã xảy ra, Công an xã Chiêm Hóa lựa chọn phương châm phòng ngừa từ sớm, lấy giáo dục làm nền tảng. 39 học sinh, thanh thiếu niên được rà soát, mời tham gia các buổi tuyên truyền, giáo dục đều là những trường hợp cần được quan tâm, định hướng. Mỗi em có hoàn cảnh khác nhau, nhưng điểm chung là đều cần sự đồng hành của gia đình, nhà trường và xã hội. Tại các buổi làm việc, cán bộ Công an xã đã trực tiếp trao đổi, phổ biến các quy định liên quan đến quản lý vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; nhắc nhở các em không tụ tập đông người, không tham gia các hành vi gây mất an ninh, trật tự.
Các nội dung tuyên truyền được thực hiện bằng hình thức gần gũi, dễ hiểu, gắn với những tình huống thực tế đã xảy ra trên địa bàn cũng như tại nhiều địa phương khác. Qua đó giúp các em nhận thức rõ ranh giới giữa hành vi bồng bột tuổi trẻ và hành vi vi phạm pháp luật. Sau quá trình tuyên truyền, các em đã viết cam kết chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật; không tụ tập gây mất an ninh, trật tự; không sử dụng, tàng trữ hung khí, công cụ hỗ trợ; không ra khỏi nhà sau 22 giờ nếu không có lý do chính đáng. Đáng chú ý, một số trường hợp đã tự nguyện giao nộp vũ khí, công cụ hỗ trợ cho cơ quan Công an. Điều này cho thấy công tác tuyên truyền, giáo dục đã tạo được chuyển biến tích cực trong nhận thức của các em. Thiếu tá Vũ Mạnh Hào, Trưởng Công an xã Chiêm Hóa cho biết: "Qua công tác nắm tình hình, chúng tôi nhận thấy một số thanh thiếu niên có biểu hiện tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật. Nếu không được quan tâm, định hướng kịp thời thì rất dễ phát sinh những hành vi vi phạm. Chính vì vậy, Công an xã đã tham mưu triển khai công tác tuyên truyền, giáo dục, cảm hóa với phương châm phòng ngừa từ sớm, từ xa, lấy giáo dục là chính. Mục tiêu của chúng tôi không phải là xử lý, mà là giúp các em hiểu đúng, sống đúng và tránh xa các hành vi vi phạm pháp luật." Thiếu tá Vũ Mạnh Hào chia sẻ thêm: "Điều đáng mừng là các em đều hợp tác, lắng nghe và nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình. Nhiều phụ huynh đồng tình, chủ động phối hợp với lực lượng Công an. Một số trường hợp đã tự nguyện giao nộp công cụ hỗ trợ, cam kết không tái diễn các hành vi tiềm ẩn nguy cơ vi phạm. Đây là tín hiệu tích cực để chúng tôi tiếp tục triển khai trong thời gian tới."
Trong công tác phòng ngừa thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, gia đình luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Nhiều phụ huynh trên địa bàn xã Chiêm Hóa đã chủ động đưa con em đến làm việc cùng lực lượng Công an. Không ít người thừa nhận rằng do bận rộn mưu sinh nên đôi khi chưa dành nhiều thời gian quan tâm đến tâm tư, nguyện vọng của con em mình. Sau các buổi tuyên truyền, nhiều phụ huynh nhận thức rõ hơn trách nhiệm quản lý, giáo dục con em trong dịp nghỉ hè. Một phụ huynh chia sẻ:"Ban đầu gia đình cũng khá lo lắng khi được Công an xã mời đến làm việc. Nhưng sau khi nghe cán bộ phân tích, chúng tôi thấy đây là việc rất cần thiết. Nhiều khi bố mẹ chủ quan, nghĩ con còn nhỏ nên không để ý. Qua buổi tuyên truyền, gia đình hiểu rằng việc quản lý, định hướng cho các cháu phải được thực hiện thường xuyên hơn."
Theo các chuyên gia giáo dục, nếu gia đình buông lỏng quản lý, thanh thiếu niên rất dễ bị tác động bởi môi trường xung quanh. Chính vì vậy, sự phối hợp giữa gia đình và lực lượng chức năng có ý nghĩa quyết định trong công tác phòng ngừa. Điều quan trọng nhất của công tác tuyên truyền không phải là số lượng các buổi làm việc, mà là sự chuyển biến trong nhận thức của người được tuyên truyền. Em N.T.T chia sẻ: "Trước đây em nghĩ việc mang theo dao hoặc một số dụng cụ để phòng thân là bình thường. Nhưng sau khi được các chú Công an giải thích, em hiểu những vật đó có thể gây hậu quả rất nghiêm trọng nếu xảy ra xô xát. Em đã cam kết không mang theo các vật nguy hiểm và sẽ nhắc nhở bạn bè cùng chấp hành." Bảo vệ trẻ em không chỉ là bảo vệ các em khỏi những nguy cơ xâm hại, tai nạn thương tích, mà còn là bảo vệ các em trước nguy cơ vi phạm pháp luật và các tệ nạn xã hội. Hoạt động tuyên truyền, giáo dục đối với 39 học sinh, thanh thiếu niên tại xã Chiêm Hóa là minh chứng cho cách làm chủ động, nhân văn và hiệu quả của lực lượng Công an cơ sở. Thông qua hoạt động này, vai trò của gia đình, nhà trường, chính quyền địa phương và lực lượng Công an tiếp tục được phát huy, tạo nên mạng lưới bảo vệ trẻ em nhiều tầng, nhiều lớp. Trong thời gian tới, Công an xã Chiêm Hóa sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quản lý, giáo dục thanh thiếu niên; tăng cường phối hợp với các nhà trường, các tổ chức đoàn thể và gia đình trong việc phát hiện, ngăn ngừa các nguy cơ phát sinh vi phạm pháp luật. Ngăn ngừa vi phạm từ sớm không chỉ giúp giữ gìn an ninh, trật tự tại địa phương mà còn mở ra cơ hội để mỗi trẻ em được trưởng thành trong môi trường an toàn, lành mạnh. Bởi phía sau mỗi hành vi được ngăn chặn kịp thời là một tương lai được giữ lại, một gia đình được gìn giữ hạnh phúc và một cộng đồng được bảo vệ bình yên.
Thực hiện: Việt Hùng
