Di tích Chi bộ Mỏ Than
Năm 1939, Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, nhanh chóng lan rộng và tác động sâu sắc đến tình hình chính trị – xã hội ở Đông Dương nói chung và Việt Nam nói riêng. Thực dân Pháp thi hành chính sách khủng bố trắng, đàn áp phong trào cách mạng một cách dã man; các quyền tự do dân chủ bị thủ tiêu; đời sống của Nhân dân, nhất là giai cấp công nhân và người lao động, rơi vào cảnh vô cùng cực khổ. Trước tình thế đó, yêu cầu cấp bách đặt ra đối với Đảng là phải kịp thời điều chỉnh chiến lược, phương thức hoạt động để bảo toàn lực lượng, chuẩn bị cho thời cơ cách mạng mới.
Ngày 06/11/1939, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ Sáu họp tại Bà Điểm (Gia Định) đã đề ra chủ trương chuyển hướng chiến lược hết sức quan trọng: Chuyển hoạt động công khai sang bí mật, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu. Hội nghị khẳng định rõ, hoạt động bí mật không có nghĩa là thu mình, nằm im trước sự khủng bố của kẻ thù, mà ngược lại, phải tích cực xây dựng cơ sở, phát triển lực lượng, đoàn kết rộng rãi các tầng lớp Nhân dân, đưa phong trào cách mạng phát triển đồng đều ở cả nông thôn và thành thị, đặc biệt chú trọng những vùng sâu, vùng xa, nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số và công nhân lao động. Quán triệt sâu sắc tinh thần đó, Xứ ủy Bắc Kỳ đã chủ động rà soát, đánh giá tình hình phong trào cách mạng tại các địa phương. Tại Tuyên Quang, dù phong trào đấu tranh của quần chúng Nhân dân thị xã đã có bước phát triển, nhiều cơ sở quần chúng được gây dựng, song vẫn chưa có tổ chức Cộng sản lãnh đạo trực tiếp và thống nhất. Đây là khoảng trống lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập hợp, tổ chức và phát triển phong trào cách mạng trong toàn tỉnh.
Xuất phát từ yêu cầu khách quan của lịch sử và thực tiễn phong trào địa phương, Xứ ủy Bắc Kỳ đã quyết định thành lập Chi bộ Đảng tại Tuyên Quang nhằm trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng trong tỉnh. Sau quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, ngày 20/3/1940, lễ thành lập Chi bộ Mỏ Than được tổ chức bí mật tại nhà đồng chí Cả Kiến (tức Ninh Văn Kiến), thuộc tổ 12, phường Minh Xuân, thành phố Tuyên Quang (cũ).
Tại buổi lễ, đồng chí Đào Duy Kỳ - Xứ ủy viên Xứ ủy Bắc Kỳ đã thay mặt Xứ ủy công bố quyết định thành lập và giao nhiệm vụ cho Chi bộ Mỏ Than. Chi bộ gồm 7 đảng viên ưu tú: Vũ Mùi, Lương Quang Mai (tức Kiến con), Trần Xuân Hồng (tức Hồng lớn), Bùi Văn Đức (tức Đức Kim), Lương Hải Bằng (tức Lương Văn Hải), Trần Hải Kế và Trần Thị Minh Châu; đồng chí Vũ Mùi được chỉ định làm Bí thư Chi bộ. Đây là những cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, giàu nhiệt huyết cách mạng, gắn bó mật thiết với phong trào công nhân và quần chúng lao động địa phương.
Sự ra đời của Chi bộ Mỏ Than là bước ngoặt lịch sử đối với phong trào cách mạng ở Tuyên Quang. Lần đầu tiên, Nhân dân lao động trong tỉnh có một tổ chức Đảng trực tiếp lãnh đạo, định hướng đấu tranh. Dưới sự lãnh đạo của Chi bộ, phong trào cách mạng nhanh chóng được củng cố và mở rộng; công tác tuyên truyền, giác ngộ cách mạng được đẩy mạnh; các tổ chức quần chúng được xây dựng và phát triển; tinh thần đấu tranh của công nhân, nông dân và các tầng lớp Nhân dân ngày càng được khơi dậy mạnh mẽ.
Từ hạt nhân ban đầu là Chi bộ Mỏ Than, phong trào cách mạng ở Tuyên Quang từng bước lan tỏa ra nhiều địa bàn trong tỉnh, hình thành mạng lưới cơ sở cách mạng rộng khắp. Cao trào đấu tranh của quần chúng không ngừng dâng cao, tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa Thanh La ngày 10/3/1945 - một trong những cuộc khởi nghĩa giành thắng lợi sớm, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, cổ vũ phong trào cách mạng ở các địa phương khác trong tỉnh vùng lên giành chính quyền.
Thắng lợi của phong trào cách mạng ở Tuyên Quang đã tạo nên những điều kiện đặc biệt quan trọng, góp phần để lãnh tụ Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng quyết định chuyển từ căn cứ địa Cao Bằng về Tân Trào (Tuyên Quang), chọn nơi đây làm Thủ đô Khu Giải phóng, lãnh đạo cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 đi đến thắng lợi hoàn toàn, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Sau đó, Tuyên Quang tiếp tục được chọn làm Thủ đô Kháng chiến trong suốt 9 năm trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp.
Có thể khẳng định, việc thành lập Chi bộ Mỏ Than không chỉ là dấu mốc quan trọng của riêng Tuyên Quang mà còn là một mắt xích có ý nghĩa trong tiến trình cách mạng Việt Nam. Từ Chi bộ Mỏ Than, Ban Cán sự Đảng Tuyên Quang được thành lập vào giữa năm 1941, tạo tiền đề trực tiếp cho sự ra đời và trưởng thành của Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang sau này.
Trải qua 86 năm, địa điểm thành lập Chi bộ Mỏ Than ngày nay đã trở thành một “địa chỉ đỏ” có giá trị lịch sử - chính trị đặc biệt, là nơi giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống cách mạng cho cán bộ, đảng viên, chiến sĩ lực lượng vũ trang và thế hệ trẻ. Việc tôn tạo, bảo tồn di tích ngày càng khang trang, sạch đẹp; việc tổ chức các hoạt động sinh hoạt chính trị, tham quan, học tập, kết nạp đảng viên mới tại di tích đã góp phần thiết thực vào công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, bồi đắp niềm tin, lý tưởng cách mạng cho cán bộ, đảng viên.
Đối với Công an tỉnh Tuyên Quang, việc học tập và phát huy giá trị lịch sử của Chi bộ Mỏ Than có ý nghĩa sâu sắc trong quá trình xây dựng lực lượng thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Truyền thống kiên trung, tinh thần dấn thân, ý chí vượt qua mọi khó khăn, thử thách của các thế hệ đảng viên đi trước là nguồn động viên to lớn để mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Tuyên Quang hôm nay không ngừng tu dưỡng, rèn luyện, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới.
Phát huy truyền thống vẻ vang ấy, lực lượng Công an tỉnh Tuyên Quang quyết tâm tiếp bước các thế hệ đi trước, biến niềm tự hào lịch sử thành hành động cụ thể, thiết thực, góp phần xây dựng quê hương Tuyên Quang ngày càng giàu đẹp, văn minh, xứng đáng với vị thế Thủ đô Khu Giải phóng, Thủ đô Kháng chiến - nơi khởi nguồn của những quyết định lịch sử trọng đại của cách mạng Việt Nam.
Thực hiện: Chẩu Diệm
#catq
