Trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang tích cực chuẩn bị cho Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng - sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tương lai phát triển của đất nước, vấn đề bảo đảm an ninh tư tưởng, giữ vững ổn định chính trị - xã hội đặt ra yêu cầu hết sức cấp thiết. Một trong những thách thức nổi lên hiện nay là tình trạng tin giả, thông tin sai sự thật, xuyên tạc trên không gian mạng, đang trở thành một dạng nguy cơ an ninh phi truyền thống cần được nhận diện và chủ động phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả.
Thực tiễn cho thấy, mỗi kỳ Đại hội Đảng toàn quốc luôn thu hút sự quan tâm sâu sắc của cán bộ, đảng viên và Nhân dân cả nước. Đây là điều hoàn toàn chính đáng, thể hiện niềm tin và trách nhiệm đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng. Tuy nhiên, cũng chính trong những thời điểm nhạy cảm này, các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị thường gia tăng hoạt động chống phá, lợi dụng không gian mạng để tung tin giả, thông tin xuyên tạc, bịa đặt, nhằm gây hoài nghi, chia rẽ nội bộ, làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Một thủ đoạn quen thuộc thường được các đối tượng sử dụng là dựng lên các câu chuyện mang màu sắc “thâm cung bí sử”, “tiết lộ hậu trường”, “nguồn tin nội bộ”. Chúng thường không tấn công trực diện mà núp bóng các bài viết phân tích, bình luận, suy đoán, pha trộn giữa một phần thông tin có thật với nhiều chi tiết hư cấu, suy diễn chủ quan. Cách làm này khiến ranh giới giữa đúng và sai trở nên mờ nhạt, đánh vào tâm lý tò mò, hiếu kỳ của một bộ phận người đọc. Nếu thiếu tỉnh táo và kỹ năng kiểm chứng, người tiếp nhận rất dễ bị cuốn theo các luồng thông tin độc hại, từ đó nảy sinh tâm lý hoang mang, nghi ngờ, thậm chí dao động về nhận thức chính trị.
Đáng chú ý, tin giả hiện nay không còn lan truyền một cách tự phát mà ngày càng được tổ chức bài bản, có kịch bản và được khuếch đại bằng các công cụ kỹ thuật hiện đại. Các tài khoản ảo tự động được lập trình để đăng tải, chia sẻ, bình luận đồng loạt trong thời gian ngắn, tạo cảm giác rằng một thông tin đang thu hút “sự quan tâm lớn của dư luận”. Song song với đó, các nhóm kín trên mạng xã hội trở thành nơi “ủ men” tin giả, nơi những người có cùng định kiến dễ dàng củng cố niềm tin lẫn nhau, thiếu vắng phản biện đa chiều. Khi đạt đến “độ chín”, các thông tin xuyên tạc này mới được đẩy ra không gian công khai, gây nhiễu loạn dư luận xã hội.
Từ góc độ an ninh, tin giả không đơn thuần là vấn đề truyền thông mà đã trở thành một thách thức nghiêm trọng đối với an ninh tư tưởng, an ninh chính trị. Một thông tin bịa đặt có thể lan truyền đến hàng trăm nghìn người chỉ trong thời gian ngắn, gây tổn hại đến uy tín của tổ chức, cá nhân, làm phức tạp tình hình và tạo ra những hệ lụy khó lường. Trong khi đó, việc khắc phục hậu quả, khôi phục niềm tin lại đòi hỏi nhiều thời gian, công sức và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.
Trước thực trạng đó, giải pháp căn cơ và lâu dài là nâng cao “sức đề kháng tư tưởng” cho toàn xã hội. Đối với cán bộ, đảng viên, cần không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, đồng thời nâng cao kỹ năng nhận diện thông tin xấu, độc trên không gian mạng; tuyệt đối không chia sẻ, bình luận, phát tán các thông tin chưa được kiểm chứng, nhất là những nội dung liên quan đến chính trị, công tác cán bộ. Sự gương mẫu, trách nhiệm của đội ngũ này có vai trò rất quan trọng trong việc định hướng dư luận và củng cố niềm tin của quần chúng Nhân dân.
Đối với mỗi người dân, đặc biệt là người sử dụng mạng xã hội, cần hình thành thói quen tiếp cận thông tin một cách tỉnh táo, có chọn lọc. Trước các thông tin nhạy cảm, cần tự đặt câu hỏi về nguồn tin, mục đích phát tán và dấu hiệu kích động cảm xúc. Sự bình tĩnh, thận trọng chính là “tuyến phòng thủ” hiệu quả, khiến nhiều kịch bản xuyên tạc không thể phát huy tác dụng.
Bên cạnh đó, các cơ quan báo chí, truyền thông chính thống cần chủ động hơn trong việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, minh bạch, không để khoảng trống thông tin trở thành mảnh đất cho tin đồn, xuyên tạc lan truyền. Không gian mạng không phải là “vùng xám vô trách nhiệm”, mà là một phần của đời sống xã hội, chịu sự điều chỉnh của pháp luật. Trong bối cảnh chuẩn bị diễn ra Đại hội XIV của Đảng, việc chủ động nhận diện, phòng ngừa và đấu tranh với tin giả trên không gian mạng chính là góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững ổn định chính trị - xã hội và bảo đảm môi trường thuận lợi cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Thực hiện: Chẩu Diệm
