Ngày 15/4/1974, lực lượng Cảnh sát bảo vệ - tiền thân của Cảnh sát cơ động ngày nay - được thành lập. Đây là lực lượng vũ trang có nhiệm vụ canh gác, bảo vệ các cơ quan lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, các mục tiêu quan trọng; tuần tra, kiểm soát giữ gìn an ninh, trật tự; bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân; đấu tranh chống các hoạt động phá hoại an ninh quốc gia, trật tự xã hội và cơ động chiến đấu giải quyết các vụ gây rối. Ngày 15/4 hằng năm được xác định là Ngày truyền thống của lực lượng Cảnh sát cơ động.
Trong những ngày đầu thành lập, lực lượng Cảnh sát bảo vệ Công an Tuyên Quang còn mỏng, vũ khí, phương tiện và công cụ hỗ trợ thiếu thốn. Nhưng khó khăn về điều kiện vật chất không làm giảm ý chí của những người lính làm nhiệm vụ đặc biệt này. Đơn vị nhanh chóng ổn định tổ chức, triển khai các biện pháp công tác, phối hợp với các lực lượng vũ trang và quần chúng Nhân dân truy quét tội phạm, tệ nạn xã hội, làm trong sạch địa bàn, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Qua từng giai đoạn, dù tên gọi, tổ chức và yêu cầu nhiệm vụ có những thay đổi, bản chất của lực lượng vẫn không thay đổi: luôn ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng cơ động khi có tình huống phát sinh. Những phương án bảo vệ mục tiêu, bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa, xã hội quan trọng được xây dựng, bổ sung, luyện tập thường xuyên. Yêu cầu đặt ra là phải chủ động từ sớm, từ xa, không để xảy ra bị động, bất ngờ.
Nửa thế kỷ qua, lực lượng Cảnh sát cơ động Công an Tuyên Quang đã từng bước trưởng thành từ thực tiễn công tác và chiến đấu; chủ động tham mưu xây dựng các phương án tác chiến, thường xuyên luyện tập nâng cao trình độ nghiệp vụ, khả năng chiến đấu, bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn các mục tiêu quan trọng; phối hợp với các đơn vị Công an toàn tỉnh đấu tranh phòng, chống tội phạm, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn. Những ca trực kéo dài, những cung đường tuần tra trong đêm, những lần cơ động khẩn cấp và những tình huống không thể đoán trước, với đặc thù nhiệm vụ, Cảnh sát cơ động không có khái niệm “giờ hành chính”. Ngày nghỉ, ngày lễ hay những thời điểm bình thường nhất, cán bộ, chiến sĩ vẫn phải duy trì trạng thái thường trực, bảo đảm đủ lực lượng, vũ khí, phương tiện để xử lý ngay khi có yêu cầu.
Nhiệm vụ bảo vệ mục tiêu là một trong những công việc đòi hỏi sự bền bỉ, kỷ luật và trách nhiệm cao. Không ồn ào, ít khi xuất hiện trên mặt báo, những người lính làm nhiệm vụ bảo vệ mục tiêu phải đối mặt với thời tiết khắc nghiệt, những ca trực kéo dài và yêu cầu nghiêm ngặt về bảo đảm an toàn. Năm 2026, Phòng Cảnh sát cơ động tiếp tục bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn 100% các mục tiêu trọng điểm về chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội và các sự kiện chính trị quan trọng của tỉnh; đồng thời thường xuyên diễn tập, bổ sung phương án, phối hợp với cơ quan chủ quản và địa bàn để chủ động phòng ngừa nguy cơ phát sinh phức tạp.
Cùng với bảo vệ mục tiêu, tuần tra vũ trang là nhiệm vụ thường xuyên, trực tiếp đưa lực lượng đến gần địa bàn, gần Nhân dân. Đây cũng là một trong những cách để Cảnh sát cơ động phát huy thế mạnh cơ động nhanh, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các vụ việc ngay từ cơ sở.
Thực tế công tác cho thấy hiệu quả của phương thức này không chỉ nằm ở việc phát hiện, xử lý vi phạm mà còn ở khả năng hỗ trợ các lực lượng nghiệp vụ khi có tình huống đột xuất. Tháng 5/2025, trong quá trình tuần tra, lực lượng Cảnh sát cơ động phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự bắt giữ một đối tượng trộm cắp tài sản đang trên đường bỏ trốn từ khu vực Chiêm Hóa về thành phố Tuyên Quang. Trong một vụ việc khác xảy ra tháng 9/2025, khi một đối tượng gây án rồi mang theo súng kíp bỏ trốn vào khu vực rừng núi tại xã Thượng Lâm, lực lượng Cảnh sát cơ động được huy động phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự, Công an các xã và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở tổ chức truy bắt. Sau nhiều giờ triển khai các biện pháp nghiệp vụ, đối tượng bị bắt tại khu vực rừng núi thuộc thôn Nà Ta. Những vụ việc như vậy cho thấy yêu cầu đối với Cảnh sát cơ động không chỉ là sức mạnh vũ trang. Đó còn là khả năng phối hợp, xử lý tình huống, chấp hành mệnh lệnh và giữ vững kỷ luật trong những thời điểm áp lực cao.
Với lực lượng Cảnh sát cơ động, huấn luyện không phải công việc mang tính phong trào mà là nhiệm vụ thường xuyên, trực tiếp quyết định khả năng chiến đấu. Từ kỹ thuật, chiến thuật, võ thuật Công an nhân dân, sử dụng vũ khí, công cụ hỗ trợ đến xử lý các tình huống tập trung đông người, gây rối, bạo loạn, khủng bố..., mỗi nội dung đều được đặt trong yêu cầu sát thực tế. Đối với Tuyên Quang, yêu cầu ấy càng rõ nét khi địa bàn tỉnh sau sắp xếp đơn vị hành chính có không gian rộng, địa hình đa dạng, trong đó có những khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới. Cùng với sự thay đổi về địa bàn quản lý, yêu cầu đối với lực lượng Cảnh sát cơ động cũng được mở rộng, đòi hỏi khả năng cơ động, hiệp đồng và xử lý tình huống trên không gian địa bàn lớn hơn.
Thực tế đó đã được cụ thể hóa bằng việc kiện toàn lực lượng dự bị chiến đấu. Tháng 7/2026, Bộ trưởng Bộ Công an quyết định thành lập Trung đoàn Cảnh sát cơ động dự bị chiến đấu Công an tỉnh Tuyên Quang. Đây là bước kiện toàn quan trọng nhằm xây dựng lực lượng tại chỗ, sẵn sàng huy động khi xuất hiện những tình huống phức tạp về an ninh, trật tự.
Đáng chú ý, yêu cầu huấn luyện hiện nay không chỉ dành cho lực lượng Cảnh sát cơ động chuyên trách. Phòng Cảnh sát cơ động còn tham mưu, tổ chức hướng dẫn huấn luyện, diễn tập phương án bảo vệ đối với các đơn vị Công an có trụ sở độc lập trên địa bàn. Trong tháng 8/2026, các đơn vị Công an phường Hà Giang 2, An Tường và Công an các xã Vị Xuyên, Hàm Yên, Sơn Dương được hướng dẫn tổ chức luyện tập phương án nhằm nâng cao khả năng phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý kịp thời các tình huống về an ninh, trật tự tại cơ sở. Đó là cách xây dựng thế trận chiến đấu từ sớm, từ cơ sở. Khi mỗi cán bộ, chiến sĩ nắm chắc nhiệm vụ, mỗi đơn vị có phương án và khả năng xử lý tình huống, sức mạnh của lực lượng không chỉ nằm ở một đội hình Cảnh sát cơ động mà được lan tỏa thành khả năng phối hợp, ứng phó chung của toàn lực lượng Công an.
Trong thiên tai, tai nạn, những người lính cơ động cũng có mặt để giúp dân. Trong hoạt động hướng về cơ sở, lực lượng tích cực tham gia phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, các chương trình an sinh xã hội, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn. Đây tiếp tục được xác định là một trong những nhiệm vụ được quan tâm, qua đó xây dựng hình ảnh người chiến sĩ bản lĩnh, kỷ luật, gần dân, sẵn sàng vì Nhân dân phục vụ.
Từ một lực lượng còn mỏng, trang bị thiếu thốn trong những ngày đầu thành lập đến một lực lượng được tổ chức, huấn luyện, trang bị theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, chặng đường 52 năm của Cảnh sát cơ động Công an Tuyên Quang là hành trình được làm nên bằng kỷ luật, mồ hôi, bản lĩnh và trách nhiệm. Dấu ấn ấy được ghi nhận bằng những phần thưởng của Đảng, Nhà nước và các cấp, các ngành. Phòng Cảnh sát cơ động Công an tỉnh vinh dự được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất; nhiều tập thể, cá nhân được Bộ Công an, UBND tỉnh, Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động và Công an tỉnh khen thưởng. Phần thưởng lớn hơn cả vẫn là sự bình yên của địa bàn. Là những mục tiêu được bảo vệ an toàn. Những đoàn công tác được bảo vệ tuyệt đối. Những vụ việc được phát hiện, ngăn chặn từ sớm. Những đối tượng nguy hiểm bị truy bắt. Những người dân được giúp đỡ trong lúc thiên tai, hoạn nạn.
Phía trước vẫn là những nhiệm vụ mới, trong điều kiện an ninh, trật tự tiếp tục xuất hiện những yếu tố khó dự báo. Công nghệ phát triển làm thay đổi phương thức hoạt động của tội phạm. Các tình huống gây rối, khủng bố, tấn công vào mục tiêu trọng yếu có thể diễn biến nhanh, phức tạp. Thiên tai, sự cố, thảm họa cũng đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với khả năng cơ động và cứu nạn, cứu hộ. Bởi vậy, với Cảnh sát cơ động, truyền thống không phải để nhắc lại mà để tiếp tục được viết bằng hành động hôm nay. Những buổi huấn luyện nâng cao vẫn diễn ra trên thao trường. Những ca trực vẫn nối tiếp nhau. Những phương án vẫn được rà soát, bổ sung. Tháng 8/2026, Phòng Cảnh sát cơ động tiếp tục tổ chức huấn luyện nâng cao, xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa chiến lược nhằm xây dựng lực lượng tinh nhuệ, hiện đại, sẵn sàng chiến đấu cao; nội dung huấn luyện phải bám sát yêu cầu thực tiễn chiến đấu, đồng thời bảo đảm nghiêm kỷ luật, kỷ cương.
Đó cũng chính là cách thế hệ hôm nay tiếp nối chặng đường 52 năm của những người đi trước: giữ vững bản lĩnh chính trị, nghiêm mình trong kỷ luật, giỏi nghiệp vụ, tinh thông kỹ chiến thuật, sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy và luôn đặt sự bình yên của Nhân dân ở vị trí cao nhất. Trên trận tuyến bảo vệ an ninh, trật tự, có những chiến công được gọi tên và cũng có những đóng góp âm thầm không dễ nhìn thấy. Cảnh sát cơ động thuộc về phần thầm lặng ấy. Họ có mặt khi cần. Cơ động khi có lệnh. Đứng vững trước hiểm nguy. Và khi mọi việc đã qua, lại trở về với những ca trực bình thường. 52 năm qua, bằng chính sự bình thường đầy trách nhiệm đó, lực lượng Cảnh sát cơ động Công an tỉnh Tuyên Quang đã góp phần làm nên một giá trị không bình thường: sự bình yên của cuộc sống Nhân dân. Truyền thống ấy đang tiếp tục được trao truyền. Và “quả đấm thép” ấy sẽ tiếp tục được tôi luyện để luôn là lực lượng nòng cốt, tin cậy, sẵn sàng đi đầu trong những nhiệm vụ khó khăn nhất, góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên quê hương cách mạng Tuyên Quang.
Lý Lan
