Theo quy định của pháp luật, bí mật nhà nước là thông tin có nội dung quan trọng do người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền xác định, nếu bị lộ, bị mất có thể gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc. Trong lĩnh vực kinh tế, bí mật nhà nước có thể bao gồm các thông tin liên quan đến chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; các chủ trương, chính sách chưa công bố; đề án, dự án quan trọng; thông tin về tài nguyên, năng lượng, tài chính, tiền tệ, đầu tư, dự trữ quốc gia và các nội dung khác thuộc danh mục bí mật nhà nước theo quy định. Thực tiễn cho thấy, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và quá trình chuyển đổi số, việc trao đổi, lưu trữ và xử lý thông tin ngày càng thuận lợi. Tuy nhiên, đây cũng là điều kiện để các đối tượng lợi dụng thực hiện hành vi thu thập, đánh cắp thông tin, tấn công mạng, cài cắm mã độc hoặc khai thác sơ hở trong công tác quản lý nhằm chiếm đoạt tài liệu, dữ liệu quan trọng liên quan đến lĩnh vực kinh tế. Bên cạnh đó, việc sử dụng các thiết bị điện tử, ứng dụng mạng xã hội hoặc nền tảng chia sẻ dữ liệu không bảo đảm an toàn, việc thiếu ý thức chấp hành quy định về bảo vệ bí mật nhà nước của một số cán bộ, công chức, viên chức và người lao động vẫn tiềm ẩn nguy cơ làm lộ, làm mất thông tin quan trọng.
Nếu bí mật nhà nước trong lĩnh vực kinh tế bị lộ, bị mất hoặc bị khai thác trái phép sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả quản lý nhà nước, tác động đến việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế, làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư, tạo điều kiện để các đối tượng trục lợi, đầu cơ hoặc thực hiện các hoạt động xâm phạm an ninh kinh tế. Trong một số trường hợp, việc lộ lọt thông tin còn có thể ảnh hưởng đến các dự án trọng điểm quốc gia, làm thất thoát tài sản nhà nước và gây tác động tiêu cực đến sự ổn định của nền kinh tế. Để nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ bí mật nhà nước trong lĩnh vực kinh tế, các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp cần tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các quy định của Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018, các văn bản hướng dẫn thi hành và quy chế bảo vệ bí mật nhà nước của từng cơ quan, đơn vị. Việc xác định, quản lý, lưu giữ, sao chụp, vận chuyển, giao nhận và tiêu hủy tài liệu chứa bí mật nhà nước phải được thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định; đồng thời thường xuyên rà soát, phân loại, kiểm tra việc quản lý các tài liệu, dữ liệu thuộc phạm vi bí mật nhà nước để kịp thời khắc phục những sơ hở, thiếu sót. Song song với đó, các cơ quan, doanh nghiệp cần tăng cường đầu tư các giải pháp bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng; quản lý chặt chẽ hệ thống công nghệ thông tin, thiết bị lưu trữ dữ liệu; kiểm soát việc sử dụng thư điện tử, phần mềm và các nền tảng trao đổi thông tin phục vụ công việc. Việc thường xuyên tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng về bảo vệ bí mật nhà nước, bảo vệ dữ liệu và an ninh mạng cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm và khả năng phòng ngừa các nguy cơ lộ, mất thông tin.
Đối với mỗi cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, cần nêu cao tinh thần trách nhiệm trong thực thi công vụ; tuyệt đối chấp hành các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước; không tự ý cung cấp thông tin, tài liệu cho tổ chức, cá nhân không có thẩm quyền; không đăng tải, chia sẻ hoặc trao đổi thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước trên mạng xã hội hoặc các ứng dụng không được phép sử dụng trong công việc. Khi phát hiện dấu hiệu lộ, mất bí mật nhà nước hoặc các hành vi thu thập, khai thác thông tin trái phép cần kịp thời báo cáo người có thẩm quyền và cơ quan chức năng để xử lý theo quy định. Thực hiện chức năng bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm an ninh kinh tế, lực lượng Công an tiếp tục chủ động nắm tình hình, tham mưu cấp ủy, chính quyền triển khai hiệu quả các giải pháp bảo vệ bí mật nhà nước; tăng cường hướng dẫn, kiểm tra việc chấp hành pháp luật tại các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp; kịp thời phát hiện, đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi làm lộ, làm mất, chiếm đoạt hoặc mua bán trái phép bí mật nhà nước, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và an ninh kinh tế. Bảo vệ bí mật nhà nước trong lĩnh vực kinh tế không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước mà còn là trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động và các doanh nghiệp. Mỗi cá nhân cần nâng cao nhận thức, ý thức cảnh giác, chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, chủ động phòng ngừa các nguy cơ làm lộ, mất bí mật nhà nước. Qua đó góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia, giữ vững an ninh kinh tế, xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh an toàn, minh bạch, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Thúy Hiền - Tuấn Anh
