Những luận điệu này không phải là điều mới mẻ. Mỗi khi đất nước ta tổ chức các sự kiện chính trị quan trọng, các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị lại tìm cách tung ra các thông tin sai lệch, bóp méo thực tế, gieo rắc hoài nghi nhằm làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ. Thực tế đã nhiều lần chứng minh, những lập luận đó hoàn toàn không có cơ sở. Các cuộc bầu cử ở Việt Nam luôn được tổ chức theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch, với sự tham gia rộng rãi của cử tri cả nước. Chính thông qua lá phiếu của mình, Nhân dân trực tiếp lựa chọn những người xứng đáng đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Trao đổi về yêu cầu nâng cao chất lượng đại biểu trong nhiệm kỳ tới, Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Trưởng Tiểu ban Nhân sự Hội đồng Bầu cử quốc gia Nguyễn Thị Thanh khẳng định: trong bối cảnh đất nước tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và từng bước hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đối với đội ngũ đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân ngày càng cao, toàn diện và thực chất hơn.
Theo đó, tiêu chuẩn đại biểu vẫn phải bảo đảm các yêu cầu cơ bản theo quy định của pháp luật như trung thành với Tổ quốc, Nhân dân và Hiến pháp; có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng; gắn bó mật thiết với cử tri; có năng lực, trình độ và điều kiện thực hiện nhiệm vụ của người đại biểu. Tuy nhiên, trong bối cảnh phát triển mới của đất nước, những tiêu chí này được nhấn mạnh rõ hơn, đặc biệt là yêu cầu về bản lĩnh chính trị, tư duy đổi mới và tinh thần trách nhiệm trước Nhân dân.
Khi bộ máy nhà nước được tổ chức tinh gọn, thẩm quyền và trách nhiệm của từng cấp chính quyền được xác định rõ ràng hơn thì vai trò của đại biểu dân cử càng trở nên quan trọng. Đại biểu không chỉ là người đại diện về mặt hình thức mà phải thực sự có chính kiến, có khả năng phản biện, dám nói, dám chịu trách nhiệm trước cử tri và trước đất nước.
Cùng với bản lĩnh chính trị, năng lực chuyên môn và kỹ năng hoạt động nghị trường cũng là yêu cầu ngày càng quan trọng. Trong điều kiện đất nước đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và hội nhập quốc tế sâu rộng, đại biểu Quốc hội cần có nền tảng kiến thức vững chắc, khả năng phân tích và đánh giá chính sách một cách khoa học. Đối với đại biểu Hội đồng nhân dân, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đòi hỏi đại biểu phải am hiểu thực tiễn địa phương, có khả năng thẩm tra, giám sát và quyết định những vấn đề sát với đời sống của Nhân dân.
Một yêu cầu đặc biệt quan trọng là bảo đảm tính đại diện thực chất và sự gắn bó mật thiết với Nhân dân. Đại biểu dân cử phải thực sự là cầu nối giữa Nhà nước với Nhân dân, kịp thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của cử tri, đồng thời truyền tải đầy đủ chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước đến với người dân.
Trong điều kiện vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vai trò của Hội đồng nhân dân càng phải được phát huy rõ nét với tư cách là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương. Do đó, đại biểu Hội đồng nhân dân không chỉ thực hiện chức năng đại diện mà còn phải đủ năng lực tham gia hoạch định chính sách, giám sát và kiểm soát quyền lực. Đại biểu cần có khả năng phân tích, phản biện các báo cáo, đề án, dự thảo nghị quyết; đồng thời giữ vững sự khách quan, công tâm khi xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng liên quan đến phát triển kinh tế – xã hội, ngân sách, đầu tư công, quy hoạch hay quản lý đất đai của địa phương.
Bên cạnh năng lực quyết sách, kỹ năng giám sát cũng phải được tăng cường. Hoạt động giám sát không chỉ dừng lại ở chất vấn tại các kỳ họp mà còn bao gồm theo dõi việc thực hiện nghị quyết, giám sát chuyên đề và khảo sát thực tiễn. Đại biểu phải thể hiện tinh thần trách nhiệm đến cùng với những vấn đề đã nêu trước cử tri, bảo đảm mọi quyết định đều xuất phát từ lợi ích chung của Nhân dân.
Đối với đại biểu Quốc hội, yêu cầu xây dựng đội ngũ đại biểu có bản lĩnh, trí tuệ, chuyên nghiệp và hành động ngày càng trở nên quan trọng trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Khi Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững và thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, Quốc hội giữ vai trò then chốt trong việc hoàn thiện thể chế và kiến tạo môi trường phát triển. Vì vậy, đại biểu Quốc hội cần có tầm nhìn chiến lược, khả năng phân tích chính sách và tư duy dài hạn, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt như tài chính – ngân sách, khoa học – công nghệ, quản trị công hay pháp luật quốc tế.
Đáng chú ý, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân được Quốc hội thông qua tháng 6/2025 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho cuộc bầu cử sắp tới. Những sửa đổi lần này nhằm bảo đảm sự thống nhất với Hiến pháp, đồng thời phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương mới.
Theo đó, luật đã hoàn thiện mô hình tổ chức các cơ quan phụ trách bầu cử ở địa phương theo hướng tinh gọn, rõ trách nhiệm; xác định rõ thẩm quyền của Ủy ban bầu cử cấp tỉnh và cấp xã; đồng thời bỏ cấp huyện trong tổ chức bầu cử. Luật cũng quy định bảo đảm ít nhất 35% tổng số người trong danh sách chính thức những người ứng cử là phụ nữ, góp phần thúc đẩy bình đẳng giới và nâng cao vai trò của phụ nữ trong cơ quan dân cử.
Ngoài ra, nhiều quy định mới liên quan đến đơn vị bầu cử, quy mô khu vực bỏ phiếu và hình thức tiếp xúc cử tri trực tiếp kết hợp trực tuyến cũng được bổ sung nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cử tri thực hiện quyền của mình, đồng thời đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong hoạt động bầu cử.
Thực tiễn cho thấy, nâng cao chất lượng đại biểu phải bắt đầu ngay từ khâu chuẩn bị nhân sự, quy trình hiệp thương và giới thiệu người ứng cử, bảo đảm dân chủ, khách quan, công khai và minh bạch. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất vẫn là sự tham gia có trách nhiệm của mỗi cử tri. Khi cử tri chủ động tìm hiểu về người ứng cử, cân nhắc trên cơ sở tiêu chuẩn, uy tín và chương trình hành động, lá phiếu sẽ thực sự trở thành sự lựa chọn có trách nhiệm, thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân.
Có thể khẳng định rằng, bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp không chỉ là sự kiện chính trị – pháp lý quan trọng mà còn là biểu hiện sinh động của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Một bộ máy đại diện tinh gọn, hiệu lực và hành động vì Nhân dân chỉ có thể được hình thành khi mỗi lá phiếu được đặt vào hòm phiếu bằng niềm tin, trách nhiệm và sự lựa chọn sáng suốt của cử tri.
Những luận điệu xuyên tạc, phủ nhận giá trị của chế độ bầu cử ở Việt Nam vì thế không thể làm lu mờ một thực tế rõ ràng: Nhân dân Việt Nam chính là chủ thể quyết định thông qua lá phiếu của mình, và đó cũng là nền tảng vững chắc bảo đảm cho sự ổn định, phát triển của đất nước.
Thực hiện: Công an xã Đồng Yên
