Những ngày này, trên tuyến hồ sinh thái Nà Hang - Lâm Bình, hoạt động vận tải khách du lịch vẫn diễn ra nhộn nhịp. Tuy nhiên, khác với không khí chủ quan thường thấy trước đây, giờ đây tại các bến thủy nội địa, việc kiểm tra áo phao, thiết bị cứu sinh, nhắc nhở hành khách chấp hành quy định an toàn đã trở thành yêu cầu bắt buộc trước mỗi chuyến đi. Là địa phương có hoạt động giao thông đường thủy phát triển mạnh, xã Nà Hang hiện có trên 80 tàu, thuyền phục vụ du lịch và khoảng 300 phương tiện khai thác, nuôi trồng thủy sản của người dân hoạt động thường xuyên trên lòng hồ thủy điện Tuyên Quang. Vào mùa mưa bão, mực nước dâng cao, dòng chảy phức tạp, nguy cơ mất an toàn luôn hiện hữu nếu người điều khiển phương tiện chủ quan, lơ là.
Anh Quan Văn Dơ, chủ 3 thuyền du lịch hoạt động trên tuyến hồ sinh thái Nà Hang - Lâm Bình cho biết, ngoài việc chấp hành nghiêm quy định về đăng ký, đăng kiểm, trang bị đầy đủ áo phao, phao cứu sinh, gia đình anh còn thường xuyên cập nhật dự báo thời tiết, chủ động dừng hoạt động khi có mưa lớn, giông lốc để bảo đảm an toàn cho du khách. “Làm du lịch thì an toàn phải đặt lên hàng đầu. Chỉ cần chủ quan một chút là hậu quả rất lớn. Chúng tôi luôn nhắc khách mặc áo phao đầy đủ, tuyệt đối không xuất bến khi thời tiết xấu”, anh Dơ chia sẻ.
Không riêng khu vực hồ sinh thái Nà Hang - Lâm Bình, tuyến sông Nho Quế thuộc địa bàn xã Mèo Vạc cũng đang là điểm nóng về hoạt động giao thông đường thủy phục vụ du lịch trải nghiệm. Với cảnh quan hùng vĩ của hẻm Tu Sản, mỗi năm nơi đây thu hút hàng chục nghìn lượt du khách đến tham quan bằng thuyền máy. Hiện toàn tuyến có gần 70 phương tiện thủy nội địa hoạt động vận tải khách, hàng hóa và phục vụ khai thác thủy sản. Tuy nhiên, địa hình hiểm trở, lòng sông hẹp, nhiều đoạn nước xoáy, đá ngầm cùng diễn biến thất thường của thời tiết mùa mưa lũ khiến tuyến sông này tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn giao thông đường thủy. Thực tế đó đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với công tác quản lý, kiểm tra và tuyên truyền nâng cao ý thức cho người dân, chủ phương tiện cũng như du khách.
Tuyên Quang là tỉnh có mạng lưới giao thông đường thủy khá phức tạp với hàng trăm km sông, suối, hồ thủy điện trải rộng trên nhiều địa bàn miền núi. Toàn tỉnh hiện có gần 100 bến thủy nội địa và bến khách ngang sông cùng gần 1.000 phương tiện thủy đã đăng ký hoạt động; trong đó có trên 300 phương tiện vận tải hành khách và hơn 600 phương tiện vận tải hàng hóa, khai thác thủy sản và các loại phương tiện khác. Đáng chú ý, nhiều tuyến giao thông thủy nằm ở khu vực vùng sâu, vùng xa, nơi nhận thức pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế. Tình trạng chủ quan khi tham gia giao thông đường thủy như không mặc áo phao, chở quá số người quy định, sử dụng phương tiện tự chế, thiếu trang thiết bị cứu sinh vẫn còn diễn ra ở một số nơi.
Với phương châm “phòng ngừa là chính”, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh đã chủ động xây dựng kế hoạch, tăng cường lực lượng bám sát các tuyến, địa bàn trọng điểm; đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương, các ngành chức năng tổ chức rà soát toàn bộ bến thủy nội địa, bến khách ngang sông và phương tiện hoạt động trên tuyến. Lực lượng Cảnh sát giao thông đường thủy tập trung kiểm tra các điều kiện an toàn của phương tiện, bằng cấp, chứng chỉ chuyên môn của người điều khiển; kiểm tra việc trang bị áo phao, dụng cụ cứu sinh, thiết bị phòng cháy chữa cháy; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như chở quá số người quy định, không đăng ký, đăng kiểm, sử dụng phương tiện không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật.
Đồng chí Đại úy Lục Cao Hiệp, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh cho biết, vào mùa mưa lũ, đơn vị tăng cường tuần tra, kiểm soát khép kín trên các tuyến trọng điểm, nhất là những khu vực nước chảy siết, có nguy cơ sạt lở hoặc lưu lượng tàu thuyền lớn. “Đối với các hành vi vi phạm tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn cao như không trang bị áo phao, không mặc áo phao, chở quá tải trọng, chở quá số người quy định hay sử dụng rượu bia khi điều khiển phương tiện, lực lượng chức năng kiên quyết xử lý nghiêm theo quy định nhằm nâng cao tính răn đe”, Đại úy Hiệp nhấn mạnh.
Song song với công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức cho người dân. Phòng Cảnh sát giao thông đã phối hợp với Công an cơ sở, chính quyền địa phương tổ chức hàng trăm buổi tuyên truyền trực tiếp tại các bến đò, khu dân cư, trường học; hướng dẫn kỹ năng cứu hộ, cứu nạn, phòng chống đuối nước; phát tờ rơi, yêu cầu chủ phương tiện ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định của Luật Giao thông đường thủy nội địa. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định bắt buộc như mặc áo phao khi tham gia giao thông đường thủy, không vận chuyển hành khách trong điều kiện thời tiết nguy hiểm, không sử dụng rượu bia khi điều khiển phương tiện, chủ động theo dõi diễn biến thời tiết để có phương án neo đậu, tránh trú an toàn. Cùng với đó, lực lượng chức năng cũng tiến hành rà soát, xác định các khu vực nguy hiểm trên sông Lô, sông Gâm, sông Nho Quế và các lòng hồ thủy điện để cắm biển cảnh báo, hướng dẫn neo đậu an toàn, thông báo kịp thời về mực nước, nguy cơ sạt lở nhằm giúp người dân chủ động phòng tránh.
Thượng tá Nguyễn Văn Hưng, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh cho biết, trước diễn biến phức tạp của thời tiết, đơn vị đã chỉ đạo các đội nghiệp vụ tăng cường kiểm tra các bến khách ngang sông, các phương tiện vận tải hành khách và du lịch; đồng thời đẩy mạnh kiểm tra nồng độ cồn đối với người điều khiển phương tiện thủy nội địa. “Lực lượng Cảnh sát giao thông tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng và chính quyền địa phương để quản lý chặt hoạt động vận tải đường thủy, không để xảy ra tình trạng phương tiện không đảm bảo điều kiện an toàn vẫn hoạt động. Mục tiêu cao nhất là phòng ngừa, hạn chế đến mức thấp nhất tai nạn giao thông đường thủy trong mùa mưa bão”, Thượng tá Nguyễn Văn Hưng khẳng định.
Bên cạnh vai trò nòng cốt của lực lượng Công an, Ban An toàn giao thông tỉnh, ngành xây dựng và chính quyền các địa phương cũng tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với bến thủy nội địa, phương tiện vận tải thủy. Các địa phương chủ động xây dựng phương án “4 tại chỗ”, chuẩn bị lực lượng, phương tiện, vật tư sẵn sàng phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn, ứng phó thiên tai khi có tình huống xảy ra. Đối với các bến đò ngang, lực lượng chức năng thường xuyên nhắc nhở chủ bến không chở quá số người quy định, yêu cầu hành khách mặc áo phao đầy đủ trước khi lên phương tiện. Những trường hợp cố tình vi phạm, hoạt động không phép hoặc không đảm bảo điều kiện an toàn đều bị đình chỉ hoạt động.
Thực tế cho thấy, nhờ triển khai quyết liệt các giải pháp đồng bộ, thời gian qua tình hình trật tự an toàn giao thông đường thủy trên địa bàn tỉnh cơ bản được giữ vững, không để xảy ra các vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng hay các vấn đề phức tạp về an ninh trật tự trên tuyến. Tuy nhiên, theo dự báo của cơ quan khí tượng, năm nay thời tiết tiếp tục có nhiều diễn biến cực đoan, mưa lớn kéo dài, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và nước dâng cao trên các tuyến sông là rất lớn. Đây là yếu tố khiến nguy cơ tai nạn giao thông đường thủy luôn thường trực nếu không có sự chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Trong bối cảnh đó, bên cạnh nỗ lực của các lực lượng chức năng, yếu tố quyết định vẫn là ý thức tự giác chấp hành pháp luật của mỗi người dân và chủ phương tiện. Chỉ khi người điều khiển phương tiện tuyệt đối tuân thủ các quy định an toàn, không chủ quan trước diễn biến của thời tiết, mỗi hành khách tự giác mặc áo phao, nâng cao kỹ năng phòng tránh tai nạn thì mới có thể hạn chế thấp nhất những sự cố đáng tiếc xảy ra. Mùa mưa bão đã bắt đầu. Những dòng sông hiền hòa ngày thường có thể trở nên dữ dội, tiềm ẩn hiểm nguy bất cứ lúc nào. Vì vậy, việc siết chặt quản lý, tăng cường tuần tra, kiểm soát, đẩy mạnh tuyên truyền và xử lý nghiêm vi phạm đang là những giải pháp cấp thiết mà lực lượng Công an tỉnh Tuyên Quang triển khai nhằm bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của Nhân dân, giữ vững trật tự an toàn giao thông đường thủy trên toàn địa bàn.
Lý Lan
