Sáng 05/9/2026, khi hàng triệu học sinh trên cả nước náo nức bước vào năm học mới, ở nơi phên giậu phía Bắc của Tổ quốc, những đứa trẻ xã Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang cũng có một ngày khai trường đặc biệt. Vẫn là tiếng trống trường, vẫn là những lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong nắng sớm, vẫn là những gương mặt học trò có chút rụt rè, háo hức xen lẫn niềm vui khi gặp lại thầy cô, bạn bè, nhưng với nhiều em, ngày hôm ấy còn mang một ý nghĩa khác. Lần đầu tiên, các em được bước vào một ngôi trường mới khang trang, đẹp đẽ, có lớp học rộng rãi, có phòng bộ môn với nhiều thiết bị giáo dục hiện đại, có khu nội trú, nơi ăn ở, sinh hoạt với đầy đủ tiện ích và những điều kiện học tập mà trước đây vẫn còn là một mong ước xa xôi.
Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Thanh Thủy chính thức được khánh thành và đón học sinh bước vào năm học mới. Ngôi trường có 33 lớp, 1.078 học sinh và hơn 80 cán bộ, giáo viên, được đầu tư 211 tỷ đồng, xây dựng từ tháng 8/2025 đã hoàn thành vào cuối tháng 8/2026. Công trình ấy mang đến ánh sáng hi vọng lấp lánh trong đôi mắt của những đứa trẻ, mang đến niềm vui vô bờ bến cho những người cha, người mẹ và hơn cả là niềm tin ngập tràn trong lòng những người dân đang ngày ngày sống, lao động, dựng xây cuộc sống nơi địa đầu Tổ quốc.
Hình ảnh: Lễ Khai giảng và Khánh thành Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Thanh Thủy.
Từ một chủ trương lớn đến những mái trường thật
Tháng 7/2025, Bộ Chính trị thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng các trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại 248 xã biên giới đất liền. Đây là một chủ trương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm gắn giáo dục với phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, tạo nguồn cán bộ tại chỗ, đồng thời góp phần củng cố quốc phòng, an ninh và giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia. Ngay sau đó, một cuộc chạy đua với thời gian bắt đầu. Năm 2025, 108 trường được khởi công. Tháng 3/2026, thêm 121 trường được khởi công, đưa tổng số trường trong chương trình lên 229 trường tại các xã biên giới thuộc 17 địa phương. Phía sau mỗi con số là một địa danh. Sau mỗi địa danh là những bản làng. Và sau mỗi bản làng là những đứa trẻ đang lớn lên. Đó chính là lý do để Đảng ta lựa chọn đưa những ngôi trường ấy đến những nơi khó khăn nhất, xa xôi nhất. Mỗi ngôi trường được xây nên mang thêm ánh sáng tri thức về với bản lảng, đưa những cơ hội đến gần với những đứa trẻ miền biên ải để mở ra con đường vượt khó, vượt nghèo, để không bị bỏ lại phía sau, để vững bước trong kỷ nguyên mới, để vươn mình cùng dân tộc.
Hình ảnh: Lễ Khởi công xây dựng Trường Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Thanh Thủy.
Một ngôi trường, nhiều hơn những bức tường
Những đứa trẻ sẽ không còn phải bỏ học vì đường xa. Những người cha, người mẹ sẽ yên tâm hơn khi con mình được học tập, ăn ở trong môi trường an toàn. Các thầy, các cô sẽ có điều kiện tốt hơn để mang đến tri thức, công nghệ, ngoại ngữ và những chân trời rộng lớn hơn cho các học trò nhỏ yêu dấu. Đó chính là giá trị sâu xa và vô cùng thiết thực của những ngôi trường nội trú liên cấp vùng biên.
Tại Thanh Thủy, ngôi trường mới khi đi vào hoạt động được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, giảm tình trạng học sinh bỏ học do điều kiện địa lý, tạo môi trường học tập an toàn, hiện đại cho con em đồng bào các dân tộc nơi biên giới. Ở Minh Tân, câu chuyện cũng được viết bằng niềm vui tương tự. Sáng 05/9, hơn 1.500 học sinh Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Minh Tân cùng bước vào năm học mới trong ngôi trường được khánh thành đúng dịp khai giảng. Riêng tại Pà Vầy Sủ, Phố Bảng, Xín Mần, Sơn Vĩ sẽ tổ chức khai giảng tại những hạng mục chính đã hoàn thiện, sau đó tiếp tục thi công.
Sáu địa bàn, sáu ngôi trường nhưng chung một thông điệp: “Ở đâu có trẻ em Việt Nam, ở đó phải có cơ hội để các em được học tập, được trưởng thành, được mơ về tương lai” và đặc biệt ở nơi biên giới, thông điệp ấy lại càng trở nên có ý nghĩa.
Người dân nhìn thấy gì từ một ngôi trường mới?
Người dân luôn muốn nhìn thấy những chủ trương bằng những điều cụ thể. Là con mình hôm nay có một lớp học tốt hơn. Là những ngày mưa rét, đường xa không còn là nỗi lo thường trực như trước. Là đứa trẻ có nơi ăn, ở, học tập, vui chơi và rèn luyện an toàn. Là cha mẹ có thêm niềm tin rằng dù sinh sống ở một bản làng xa xôi, con mình vẫn được quan tâm như những đứa trẻ nơi trung tâm, thành thị. Đó chính là lúc một chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước đi từ những dòng chữ trên giấy trở thành điều có thể nhìn thấy, chạm vào và cảm nhận trong cuộc sống hằng ngày.
Một ngôi trường mới không thể làm thay đổi diện mạo của một vùng đất nhưng bước đầu đã góp phần thay đổi cách người dân nhìn về tương lai. Bởi khi một đứa trẻ được học tập trong điều kiện tốt hơn thì gia đình em sẽ có thêm những hy vọng. Khi nhiều đứa trẻ cùng có cơ hội ấy, một cộng đồng có thêm nguồn nhân lực. Thế hệ trẻ được học hành, trưởng thành ngay trên quê hương mình, mang đến cho vùng biên nhiều thêm những con người hiểu đất, hiểu dân, hiểu văn hóa và có khát vọng dựng xây quê hương. Đó là sự đầu tư cho hôm nay, cho ngày mai, cho nhiều thế hệ sau.
Ánh sáng của tri thức cũng là ánh sáng của niềm tin
“Ánh sáng nơi biên cương” không chỉ bắt đầu từ ánh đèn trong những phòng học mới, đó còn là ánh sáng của tri thức, ánh sáng của cơ hội, ánh sáng của niềm tin. Và trên hết, là ánh sáng của một tương lai được mở ra cho những đứa trẻ sinh ra ở nơi xa xôi nhất. Hôm nay, các em học sinh Thanh Thủy hay Minh Tân chỉ biết rằng mình vừa có một ngôi trường mới. Nhưng một vài năm nữa, các em có thể sẽ hiểu rằng phía sau ngôi trường ấy là sự quan tâm của cả hệ thống chính trị, là nguồn lực của Nhà nước, là sự chung tay của xã hội, là công sức của biết bao người đã làm việc ngày đêm để công trình kịp hoàn thành. Nhưng có lẽ điều quan trọng nhất là sau này, khi trưởng thành, em sẽ nhớ rằng: ở nơi mình sinh ra, Tổ quốc đã không để mình bị bỏ lại phía sau, không làm mình đứng ngoài cơ hội phát triển. Đó là một giá trị rất lớn. Bởi niềm tin không phải lúc nào cũng được hình thành từ những điều lớn lao. Có những khi, niềm tin bắt đầu từ một điều nhỏ bé, bình dị: “Một đứa trẻ vùng cao được bước vào một ngôi trường tử tế”.
Hình ảnh: Con trẻ vùng cao đã được bước vào những ngôi trường tử tế.
Xây trường hôm nay, xây biên cương ngày mai
Nếu nhìn những ngôi trường nội trú như những công trình giáo dục, chúng ta sẽ chỉ thấy một phần giá trị của chương trình. Phần còn lại nằm ở tương lai. Giáo dục tạo ra con người. Con người tạo ra sự phát triển. Sự phát triển tạo nên một cộng đồng ổn định, tiến bộ. Cộng đồng có tri thức, có sinh kế, có niềm tin, có sự gắn bó với quê hương chính là nền tảng quan trọng để xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc nơi biên giới. Đó là lý do chủ trương xây dựng trường nội trú vùng biên được đặt trong tổng thể phát triển kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Giữ biên cương không chỉ là giữ từng tấc đất. Giữ biên cương còn là giữ lấy những ước mơ đang lớn lên trên mảnh đất ấy. Một đứa trẻ hôm nay ngồi trong lớp học có thể trở thành người thầy trở về bản làng. Có thể trở thành bác sĩ, kỹ sư, cán bộ, chiến sĩ. Có thể trở thành người lãnh đạo cả địa phương. Cũng có thể đơn giản là một người nông dân có kiến thức, biết áp dụng khoa học kỹ thuật để làm giàu trên chính quê hương mình. Nhưng dù trở thành ai, tri thức và cơ hội mà các em nhận được hôm nay sẽ góp phần quyết định diện mạo vùng biên ngày mai. Vì vậy, đầu tư cho giáo dục vùng biên chính là đầu tư cho con người vùng biên, sâu xa hơn, đó là đầu tư cho sự phát triển bền vững của biên cương Tổ quốc.
Một ngày khai trường thật đặc biệt
Ngày 5/9/2026, từ Thanh Thủy đến Minh Tân, những cánh cổng trường mới mở ra. Ở Thanh Thủy, ngôi trường được lựa chọn làm điểm cầu chính kết nối trực tuyến lễ Khai giảng và Khánh thành các trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở trong cả nước. Tại đây, lãnh đạo Trung ương, lãnh đạo tỉnh, thầy cô giáo, phụ huynh và học sinh cùng chứng kiến thời khắc một công trình giáo dục trở thành một mái trường thực sự. Ở Minh Tân, hơn 1.500 học sinh cùng thầy cô giáo bước vào năm học mới trong niềm vui của một ngày khai trường đặc biệt.
Hình ảnh: Ngày khai trường đặc biệt của những em bé vùng biên.
Những ngôi trường ấy được khánh thành vào đúng ngày khai giảng. Từ ngày hôm ấy, những dãy phòng học không còn là những công trình xây dựng, chúng trở thành lớp học. Những khu nội trú không còn là những hạng mục trong bản thiết kế, chúng trở thành nơi những đứa trẻ ăn, ngủ, học tập, vui chơi và lớn lên. Những sân trường không còn là nền bê tông thô ráp, chúng sẽ chứng kiến những bước chạy đầu tiên, những trận bóng đầu tiên, những giờ chào cờ, những cuộc chia tay mang theo những ước mơ đầu tiên của biết bao thế hệ học sinh.
Công trình chỉ thực sự hoàn thành khi những điều ấy bắt đầu.
Ánh sáng sẽ ở lại
Có thể nhiều năm sau, những con số của ngày hôm nay sẽ dần trở thành những con số trong lịch sử. 33 lớp học, 211 tỷ đồng đầu tư cho một ngôi trường. 229 trường được triển khai trong chương trình tại các xã biên giới. Những con số ấy sẽ tiếp tục thay đổi theo thời gian. Nhưng sẽ có những điều còn mãi: Đó là ký ức của một ngày khai trường, là hình ảnh lá cờ Tổ quốc tung bay giữa núi rừng biên cương, là tiếng trống trường vang lên giữa một vùng đất từng còn nhiều khó khăn, là ánh mắt của những đứa trẻ lần đầu bước vào một ngôi trường mới, là niềm tin của người dân rằng quê hương mình, dù ở nơi xa xôi, gian khó, vẫn luôn nằm trong sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và cả xã hội.
Từ những ngôi trường ấy, những bài học đầu tiên sẽ bắt đầu. Từ những bài học ấy, những ước mơ sẽ lớn lên. Từ những ước mơ ấy, những con người mới sẽ trưởng thành. Từ những con người ấy, biên cương sẽ có thêm sức mạnh để phát triển, vững vàng và trường tồn. Một bác sĩ tương lai. Một người thầy tương lai. Một cán bộ người dân tộc trưởng thành từ chính bản làng của mình. Một chiến sĩ tiếp nối hành trình bảo vệ quê hương. Hay đơn giản là một người con lớn lên, thành đạt rồi trở về dựng xây nơi mình sinh ra. Tất cả bắt đầu từ một buổi sáng tháng Chín. Từ một tiếng trống trường. Từ một trang sách mới. Từ một mái trường mới giữa núi rừng - nơi hi vọng được thắp sáng.
Thực hiện: Ngọc Dũng - Phòng Tham mưu
